Weblog2

Dinsdag, 16. Juli 2013 - 13:01 Uur
Effen een paar beume....

Maar niet te völle... want...

Het zal wel aan mij liggen, maar het schrijven in de Hattemer streektaal is wel erg ingewikkeld om te volgen voor een niet Hattemer. Daarom heb ik het volgende verhaaltje uit Heemkunde Hattem maar omgezet in het Achterhoeks van mijn geboorteplaats: Vorden.

't Is al weer een jaor of wat elene dat der bi男 de buren een nieje schure achter 稚 huus ebouwd zol wodd地. Um wat meer ruumte te krieg地 , moss地 der een paar beume umme ezaagd wodd地. Nao wat hen en weer gepraot in de buurte, krege wi男 de belofte dat der een stuk of wat zoll地 komm地 helpen. En daor ging 稚 hen.
Buurman Hendrik kwam met de kettingzage anzett地. Gait met de biele en een paar töuwe. Der wodd地 een leere teegn de boom an ezet en toe kon 稚 fees beginn地.
Grote dikke tekke dee der of ezaagd wodd地 velen met 地 smak op de grond en de werkluu en een stuk of wat kiekers mossen oppassen dat ze der niet ene op de kop kregen.
Alles wodd地 op 地 bult egooid umme te versnippern, tötdat der ene had bedach um van de tekke een paosbult te maak地.
Driekus dee an de andere kante van de weg woon地 en al 稚 geheister al een tiedjen anezeen had, dach bie-j em zelf: 'Dee kans mot ik griep地. Hee schrok van zien eigen stemme en reep:谷onges, ik hebbe ok een boom dee ik graag umme wil hemm地. 淡at verwonderd kekk地 de werkluu opzied. Nao wat smoez地 onder mekare wodd地 ze 稚 ens um um ok voort te help地.
践oe is-t Driekus, zit der nog wat veur òns an?, reep den enen met de zage in de hande, 粗en paar fleskes bier? Öf he-j meschien nog wat anders onder de körke?
Umdat ze知 al langer kenn地 as vandage, wach地 ze 稚 antwoord mor neet of en ging地 wieter met eur wark en belaov地 dat ze zo wel zoll地 komm地.
Efkes later namm地 ze eur grei op en leup地 op Driekus zien land an, waor een olden knoesterd van een boom ston. Ie könt et geleuven of niet maor Driekus heulp noe ok met, noe 稚 um zelf mar anging. Den eersten de beste tak den afezaagd was, grep e vaste en slepp地 um, achterste veurten lopend, achter um an. Maor umdat Driekus nogal stief in de butte was, had e der aardig meuite met. Daor kwam ok nog bie男 dat e de gruppe aover mos met zien vrachjen. En veurdat e der erg in had, was e der al en tuumeln zó de modderige gruppe in. Daor lag Driekus, hatstikke klem, hee kon gien kante uut. Der zat niks anders op dan um met een paar man uut de blubber te trekk地. Ze zett地 um weer op de bene en verfaltereerd ston e um zich hen te kiek地. Toen ze zaag地 dat um niks mankeern, konn地 de werkluu zich niet langer inholl地 en schotten toch stiekem in de lach.
Driekus dee der uutzag as een echte kleikloete, dee net of e gek was, pakk地 de tekke weer op en slepp地 der met weg öf der niks gebeurd was.
Nao een tiedjen vroog地 ze um:奪riekus, mo男 noe eers niet wat anders antrekk地? 誰eu', was zien weer woord,稚 dreugt wel weer op en dan valt 稚 smeer der zo wel af.
Völle hef Driekus niet uut espookt, maor hee hef wel de hele middag zien modderkloffie aneholl地 en mèt de opgedreugde blubber in zien oorn, oog地 en neuze.

Zondag, 14. Juli 2013 - 21:34 Uur
Naar de bos...

Gerrit en Wilhelm bij ons aan de karbonade.

Af en toe reageert neef Wilhelm op een stukje op Facebook, ja daar hou ik me ook al mee bezig al zijn het vaak dezelfde onderwerpen als hier. Hij reageerde op bosbaas Wildeman. Die staat hem nog helder voor de geest omdat hij blijkbaar in zijn jonge jaren vaak in de bossen te vinden was. Niks mooier voor jongens dan in het bos spelen. In Hattem hebben ze het steeds over de bos i.p.v. het bos. Wim zegt het nog steeds. Die Wilhelm schijnt nogal streken te hebben gehad en bosbaas Wildeman verscheen dan mèt zo地 afgerichte herdershond voor hem en dan werd die grote Wilhelm ineens heel klein. Wilhelm was de jongste in het gezin van Jan en Marie van der Kolk en met zijn broers en neven haalden ze wel het een en ander uit. Ze redden zich vaak door over sloten te springen. Ik denk dat Piet en Gerrit het voortouw namen en de jongsten aanmoedigden. Ben en Wilhelm waren de jongsten van het stel en ik heb me laten vertellen dat er regelmatig natte voeten of een nat pak gehaald werd. Dat was geen ramp want dat werd vaak gedroogd in de bakkerij van buurman de Graaf. Wims capriolen aan de dakgoot worden nog steeds door neef Gerrit breeduit gemeten. Als er een bal in de dakgoot kwam ging hij die al hangend en zijn handen verplaatsend aan die dakgoot ophalen. Ik heb Wilhelm gevraagd om meer streken, maar ik weet het niethij is vast bang dat ik er over ga schrijven.

Zaterdag, 13. Juli 2013 - 08:41 Uur
Bosbaas Wildeman 2

Tijdens de bezetting 1940-'45 en de daarin voorkomende razzia痴 waren Hattemers die gevaar liepen als bosarbeiders aan het werk.
Na de 2e W.O. stond er praktisch geen boom meer in het bos en moest er weer flink worden aangeplant. Toen de heer Plat hem vroeg hoelang hij daar werk aan zou hebben, antwoordde Wildeman resoluut: 樽ijn leven lang en dan ben ik er nog niet. De Ned. Heide Mij werd ingeschakeld en met zo地 150 man personeel werd de bosgrond omgespit, de stobben uitgegraven en toen met een man of 20 opnieuw aangeplant. Vanuit Zundert in N.B. kwamen heel wat vrachtwagens met wel 5000 stekken per keer naar Hattem: eik, grove den, douglas, larix, fijnspar, Corsicaanse den e.d. Weekend kampeerders mochten gratis kamperen als ze even een handje meehielpen onder leiding van de bosbaas.

In 2002 toen dit boekje uit kwam was Wildeman al geen bosbaas meer, maar nog dagelijks in het bos te vinden en ook toen kon hij het niet laten om bij een gehoord geweerschot het bos in te gaan, vergezeld door zijn trouwe viervoeter. Deze laatste, een Mechelse herder werd hem bij zijn afscheid cadeau gedaan. Dat hij daarna een aanslag van de Gemeente Hattem voor hondenbelasting kreeg gaf hem inspiratie voor het volgende gedicht:
Mijne heren,
Bij het afscheid gaf u mij een hond cadeau.
Nu moet ik gaan betalen, gaat dat zo?
Nu ik van mijn pensioen moet leven,
Moet ik u jaarlijks hondenbelasting geven.
Op deze wijze mijne heren,
Zal de gift bij u wederkeren.


Er kwam geen opvolger voor Johannes Wildeman. Het hout bracht minder op . Dat gaat ten koste van het bos. Er wordt geen onderhoud meer gepleegd. Met lede ogen zag bosbaas Wildeman het aan.

Vrijdag, 12. Juli 2013 - 10:54 Uur
Bosbaas Wildeman 1

Johannes Wildeman in zijn jonge jaren met een van zijn honden. Het waren niet alleen herdershonden zo te zien. Dit lijkt meer op een groot soort poedel waarvan wij er ooit ook een hebben gehad, via neef Gerrit. Jammer genoeg zonder de adviezen van Wildeman, want hij was bij ons niet te handhaven. Altijd ging hij er vandoor en werd gezien tot in de verre omtrek van Aalten.

In de bladen van Heemkunde Hattem, waarvan ik er een hele tas vol kreeg van neef Wilhelm, kom ik nog steeds aardige artikelen tegen. Soms in het Hattems. Ook een stukje over Johannes Wildeman, geb. 1912. In de volksmond werd hij de bosbaas genoemd. Die moeten we vast wel tegen zijn gekomen op onze wandelingetjes over het Mierenpaadje en langs de Mariaboom. Ik meen me ook zijn huis te herinneren, een boerderijtje dichtbij Molecaten.
T. Eghuizen vertelt hierover in 2001:
Disse bosbaas, Johannes Wildeman, woont à sins joor en dag en noe nog in zien îêntien in 稚 Attemer bos, säämp met zien onmisbäre wääkse ärde(r)s檀ond.
Bi男 稚 uus löp een skoap en 稚 ok met zien kipp知, die veur de kä®värse eier zörg.
In uus ank an de muure in de veu(r)kämer eign op弾zette vogels, een vössien en een vedîênstelijk eing弾määkte tekening.
En vertell地 dät e kan; 稚 iene verääl noa 稚 ander.


Als veertienjarige jongen was hij al tuinjongen op de buitenplaats 膳elthuys aan de Veldweg. Hij werd daarop al snel naar de bosbouwschool in Apeldoorn gestuurd door zijn baas die de complete opleiding voor hem betaalde. Maar tijdens de crisisjaren was die voormalige baas, directeur van een hotelketen, opgevolgd en kwam Johannes zonder werk en via de werkverschaffing ging hij aan de slag met de aanleg van een nieuw kerkhof, dat nu allang een oud kerkhof is. Hij hielp met het knotten van de wilgen aan de Nieuweweg en maaide het gras in het Gemeenteplantsoen bij het station dat allang geen station meer is. Het duurde tot dat de gemeentearchitect dhr Plat hem vroeg mee te gaan en hem de gemeentebossen liet zien. Het was één grote troep volgens bosbaas Johannes en hij kreeg de opdracht om op zijn nieuwe werkterrein van zo地 6 à 700 ha te voorkomen dat konijnen aan het jonge groen vraten, verder de zorg op zich nemen voor het onderhoud en toezicht op houtdiefstal, stroperij en vandalisme. Hij kreeg een jachtgeweer en behaalde de jachtacte. Steevast werd hij begeleid door twee of drie door hemzelf afgerichte herdershonden. Morgen verder...

Donderdag, 11. Juli 2013 - 11:08 Uur
Hattemer zegswijzen

De Dijkpoort zoals de Hattemer schilder J.W. Liefers hem in het voorjaar van 1959 zag.

Het kan natuurlijk verbeelding zijn, maar het lijkt me toch dat het Achterhoeks heel wat makkelijker te lezen is dan het Hattems. De klank die lijkt op een eu wordt geschreven als öö. En natuurlijk ontbreekt vaak de h waar wij denken dat hij hoort te staan en waar hij niet staat wordt die soms wèl gebruikt.
In een van de boekjes van Wilhelm van Heemkunde Hattem kom ik de volgende oude Attemer zegswijzen tegen. De tweede en de vierde komen we wel bekend voor.

IJ löp tuss地 deur en drumpel- Hij is ongedurig
稚 Dug van gien kante- Er klopt niks van
Zie is de duuvel ontkrööp知 op ell地 lichte dag- Ze is een slimme vrouw
A男 altied de mond old, ku男 met de duuvel wel uuz地- Je moet voor jezelf opkomen

Nieuwe bijdrage  Oudere bijdrage

Aanmelden