Weblog2
Zondag, 6. December 2009 - 12:52 Uur
't Jammerhöltjen
Grada Bosch komt uit Bronckhorst, het kleinste stadje van Nederland. Nu is het een trekpleister voor heel Europa en Omstreken. En ... woont Grada op een woonboot in Amsterdam!
Toen was het gewoon …een heel klein stadje met een kerk èn een bakker: bakker Bosch, Grada’s vader. Haar moeder kan heel leuk dichten en wanneer ze de enthousiaste verhalen van Grada hoort stroomt er vanzelf weer een nieuw stuk Achterhoekse poëzie uit haar pen. Aad Dorst en Gert Jan Somsen zijn meestal een dankbaar onderwerp. Ik heb deze indertijd (1962) uit de krant geknipt!
‘t Jammer höltjen
-historisch-
Toontjen had et veurjaor weer te pakken.
De schoonmaakwoede sloeg eur in de bol.
Ze zei dat zi’j- as eur mevrouw et goed von-
Vandaag Joops kamer effen nemmen zol.
Wat “effen nemmen” is, hef Joop ervaren
Toen hi’j in huus kwam van de school- wat strop-
Toen dreef zien kamer- inclusief ook Toontjen-
Vanaf de vloer tot et plafond van ’t sop.
Hi’j ging die aovend bi’j zien vriend studeren
Mor biester lukken wol zien studie niet.
Want hi’j hef zenuwachtig uutgelaoten’
‘k Bun straks al mien eigendommen kwiet.
Hi’j had dat al zo vake ondervonnen
As Toontjen an et schoonmaakwoeden was.
De helft verdween rap in de vuulnisemmer
De rest op zolder in een olde kast.
Den andren dag is hi’j op school gekommen
Gehaost mor toch nog net precies op tied.
Zien vriend mos um effen de blokfluit lenen
Natuurlijk was hi’j ’t jammerhöltjen kwiet.
Ik bun beni’jd wat ik een volgend keertje
An Toontjens schoonmaakzin ten offer leg.
“ 'k Zol zeggen”- hef zien vriend um angeraojen
“Breng al oew eigendommen van te veuren weg.”
Zondag, 6. December 2009 - 12:50 Uur
De Groene
Het wordt de Groen van Prinsterer Kweekschool in Doetinchem. Het is vanuit Linde 18 km naar het centrum van de Achterhoek. De leerlingen komen vanaf Arnhem tot Winterswijk. Ik geloof dat ik in m’n hele leven ervoor niet zo veel gelachen heb als in die twee jaar. Het is een verademing om weer bij jongens in de klas te zitten. Dat was ik ontwend. Al gauw ben ik een dankbaar object om van alles wijs te maken. Ze genieten er van dat ik overal intrap!
Mijn vriendin hier wordt Joke Maalderink uit Hengelo Gld, ook een boerendochter. We fietsen samen, we lachen samen.
Soms komt Gert Starink ons achterop met zijn Fordje. Dan zetten we gauw onze fietsen bij een huis neer en liften mee! We fietsen ook wel eens met de Zelhemse jongens mee: Henny Reindsen,Gerrit Dales, Aad Dorst en Gert Jan Somsen. Die kleine omweg hebben we er wel voor over.
Er zijn twee groepen in onze klas die toch naadloos in elkaar overgaan: de groep Velp en de Achterhoekers. Er wordt onder elkaar ook Achterhoeks gesproken en er is ook door de leraren Nederlands zeker belangstelling voor onze thuistaal en de Achterhoekse cultuur. Zo mag onze leraar Nederlands meedoen met de boeren uit de buurt van Joke Maalderink bij de Muldersfluite, een boerderij langs de Zelhemseweg, waar volgens oud gebruik op Hemelvaartsdag de broden gewogen worden die de boeren hebben laten bakken en waar ze gezamenlijk een lange Goudse pijp roken.
De oorspronkelijke bedoeling was dat die broden aan de arme mensen werden uitgedeeld. Een voormalige grootgrondbezitter had dat in zijn testament bedongen toen hij alle boerderijen naliet aan zijn pachters.
Zondag, 6. December 2009 - 12:46 Uur
Examenvrees
Bij het mondeling examen krijg ik te maken met faalangst! Ken je dat? Bij nederlands en engels klap ik helemaal dicht. De gecommiteerde,een heel aardige mevrouw, heeft het door en begint over mijn mooie vest te vragen en dan is het weg. Maar bij engels gaat mijn spreekvaardigheid helemaal de mist in. Ik moet vertellen hoe een boom er uit ziet. Ik weet echt niks meer en heb ik het aan mijn grondige kennis van literatuur te danken dat ik op een zesje kom. Tot mijn grote verbijstering zakt Dick voor zijn Mulo examen. Ik heb het idee dat hem hetzelfde overkomen is. Toen werd er nog weinig aan spreekvaardigheid gedaan en wanneer je dichtklapt is dat een kwestie van “jammer dan”. Ik weet nog dat ik op de dag van de uitslag van Dick naar Lettink fiets en van pa Lettink hoor dat het mis is. In plaats dat ik naar Dick toe ga (ik weet ook niet of hij dat leuk had gevonden) rijd ik als een gek weer naar huis en ga alsnog aan het leren! Want zo’n ijverige student was ik nou ook weer niet!
Examen… wat nu?
Er moet ècht veel op het laatste moment gestudeerd worden. Op een keer zit ik in de geitenstal bij Mickey, de geit, de Duitse literatuur er in te stampen, maar val in slaap. Wanneer ik weer wakker word, is een heel stuk Duitse literatuur opgevreten. Bij het mondeling examen Frans wordt je over drie boeken doorgezaagd. Eén boek mag je zelf kiezen, één kiest je leraar en één de gecommiteerde. Ik heb al gehoord dat Braaksma, onze leraar Frans, je op de gang als hij je ophaalt vraagt over welk boek je het graag wilt hebben. En zo gebeurt het. Ik kan hem wel om z’n nek vliegen! Op m’n Franse boekenlijst staat ook een boek die niemand anders heeft. Ik reken er op dat de gecommiteerde daarover gaat vragen….en dat is ook zo.
Zo had Bas, één van de zonen van Bernadien, een lieve collega, op de Havo op z’n Nederlandse boekenlijst “Het bittere kruit” staan, ja met een t. Toen Bernadien er iets van zei moest hij lachen en zei: “Dan weet ik zeker dat ze me daarover vragen!” Hij ging door naar het VWO. Toen hij daar weer examen moest doen deed hij hetzelfde en opnieuw werkte de truc! We hebben wat afgelachen Bernadien en ik, wanneer we het over onze zonen hadden!
Ik red het met behoorlijke cijfers.
Twee meisjes uit mijn klas zakken en worden door hun ouders opgevangen. Zo sneu….
Het feestje ’s avonds met m’n fietsmaatjes en een paar vriendinnen, in elk geval Gerry, bestaat uit veel lachen en spelletjes!
Ik weet niet meer of Gerke er bij was, want die was, dacht ik, begonnen aan een opleiding in een kinderziekenhuis in Den Haag. En zo komt er een eind aan de fietstochtjes met Wim Ruiterkamp, Dick Lettink, Wim Enzerink en ik geloof ook nog Chris van Asselt.
Wat nu? Ik weet het echt niet. Voorlichting over beroepskeuze hebben we niet gehad. De meeste meisjes gaan verder naar Schoevers of leren voor diëtiste of andere administratieve banen. Dat lijkt mij hééélemaal niks. Ik weet wel dat ik het op school altijd naar m’n zin had en ik heb nog niet het gevoel dat ik uitgeleerd ben. Nou dan……… ga je toch naar de ………….
Zondag, 6. December 2009 - 12:43 Uur
De Grote Avond
Op het Baudartius is er één keer per jaar een Grote Avond, een feest voor de hele school en ouders. Er wordt gezongen en toneelgespeeld. En er is een band. Je krijgt dan voor de gelegenheid een nieuwe outfit. Ons schoollied klinkt er op de melodie van Land of hope and Glory:
School, jij bent mijn glorie
Oude trouwe school
Door jou klinkt mijn victorie
Jij bent mijn idool
Stevig zijn de banden
Waarmee jij ons bindt
Zelfs in verre landen
Blijven wij jouw vrind.
Het doet me nog steeds wat.
Pa en moe Ruiterkamp èn Wim rijden dat eerste jaar met ons mee. Het is de winter van 55/ 56, vreselijk koud dus! Ik zit achterin tussen de moeders en Wim zit bij de mannen voorin. De voorruit is helemaal bevroren. Ruit- en slotontdooier kenden ze geloof ik nog niet. Door een klein kijkgaatje moet pa z’n richting bepalen. Het was allemaal best spannend.
En wanneer in die tijd het slot eens bevroren is zegt pa gewoon:”Kiek maor effen de andere kante op” en plast zo het slot weer gebruiksklaar!
Dat waren nog eens tijden!
Zondag, 6. December 2009 - 12:42 Uur
Wat is mooi?
Een keer of vier per jaar gaan we naar de Buitensoos naar ballet, een toneelstuk of opera. Ik herinner me dat we naar Peter en de Wolf zijn geweest en naar ballet waar de meisjes in die mooie tutu’s op hun spitzen heel sierlijk dansen. Die dansers in hun strakke maillots met zo’n bobbel van voren vind ik al helemaal geen gezicht. We proberen te luisteren naar klassieke muziek, kabbelende beekjes, de wind enz. Ja ik hoor het wel, maar het doet me niets. Tot op heden kan ik niet de rust vinden om daar echt naar de luisteren.
Fred van Gera is daar dol op. Het kan hem niet zwaar genoeg zijn, ’t liefst Bach.
Ik hou meer van muziek waar ik vrolijk van word, of die me op de één of andere manier raakt. Ik hou van cabaret…..Paul van Vliet, Herman van Veen, maar ook van Ede Staal en Boh, foi toch, een Achterhoekse folkgroep met heel herkenbare liedjes. Pas kregen we van broer Henk een cd van de Grolsche Hofzangers. Mooi!!! Het lied van :
Den Achterhook, Achterhook is de streek van mien hart,
Veur mien bu’j de parel van heel Gelderland,….. zingen we beiden uit volle borst mee in de auto, Wim net zo hard als ik!
Vorig jaar gingen we naar een uitvoering van De Krönungsmesse en het Requiem van Mozart in Hattem. Ben en Niesje zingen in het het Hattems koor: Jubilate Deo. Het was een prachtige uitvoering! Wim genoot. Het koor zong geweldig, de solisten ook, maar ik vond het verschrikkelijk. Het was zo’n enorm lawaai (sorry Mozart). Ik zei er iets van tegen Irene, een Hattems nichtje: “Vind jij het ook niet erg veel lawaai”? Irene zei lachend: “Maar ’t is wèl Mozart”!
M’n vriendinnen in die Baudartiustijd zijn later stomverbaasd wanneer ze met een verjaardag bij me thuis komen en horen dat ik Achterhoeks spreek. Dat spreek ik op school ook alleen maar met Anneke en Wim Ruiterkamp en degenen die ik al van vroeger ken. Verder ga ik naadloos over in het Nederlands.
Met school kom ik ook voor het eerst in het buitenland, een dagje Münster, een week Trier en Luxemburg. Ik vind het allemaal geweldig!
Nieuwe bijdrage Oudere bijdrage