hetty

Eenmaal vanuit Hengelo in Emmen had ik de draad hier weer opgepakt en ben vrijwilligster geworden bij de Alfabetisering afd. Zwartemeer en omgeving. Ik wilde me graag nuttig maken. Er waren hier 2 soorten leerlingen: de redelijk intelligente, die gewoon veel ontgaan is op school en die graag de puntjes nog eens op de i willen zetten èn de (zeer) zwak begaafde, die vroeger de juf mochten helpen met plantjes water geven en dus echt nog niets kunnen lezen of schrijven!

Tot deze laatste categorie hoorde Johanna!. Ik haalde haar steeds bij haar huis op en dan reden we samen naar Zwartemeer naar het buurtcentrum. Hier wachtte o.a. ook vriendin Annie. Met hen werkte ik veel met reclamefolders en we gingen samen boodschappen doen. Johanna had geen tanden meer en haar gebit deed haar zo zeer, vandaar dat ze tandeloos meeging. Ze is wel eens bij ons thuis geweest en ze was helemaal gek van onze Laska. Zij wilde ook een Schotse collie en wat ik ook zei over ”nerveuze hond” en zo…het helpt niet. Op een dag, toen ze naast me neer plofte in de auto, zei ze : “(h) Etty, wi’j kriegt ok zon Laska!”. “Zo’j dat wel doen, Johanna?” “Jao, wi’j hebt ‘em al besteld. Hee mot allenig nog gruujen”. Bij de buren hadden ze een nestje gekregen. Iedere week vertelde ze me over de vorderingen van het hondje. Toen de hond er ongeveer aan toe is om opgehaald te worden, ging ze een beetje sip naast me in de auto zitten toen ik haar ophaalde en zei: “(H)etty, ‘et (h) ontien geet ok niet deur!”  “Hoe kump dat dan Johanna?” “Och”, zei ze, “(H)arm zeg, wie’j könt better een zwien in diepvries nemmen!”

Het is nu een herinnering geworden….

Ik hou van onze krant op zaterdag, lekker dik en… die keer met een apart gedeelte over Wonen. Er staan wat huizen te koop, maar toen was er geen in Emmen bij. Wat er een paar jaar geleden wèl was? Een pagina over het Huis van je Hart. Eens vertelde een jonge vrouw uit Emmen dat ze hun huis in één middag gekocht had met haar man met de twee rechterhanden. Alles zag er daarna strak en modern uit, minimalistisch heet dat tegenwoordig. Zo was er al eens een huis met een verzameling uit grootmoeders tijd. Een hele tegenstelling! Maar als je je daar nou lekker bij voelt? Iedere keer als ik die bladzijde weer zag op zaterdag dacht ik: en ons droomhuis dan?

Meer dan 30 jaar geleden stond ons huis aan het Schoolpad in de krant, maar omdat Wim het ‘op de borstrok’ had waren we niet verder gekomen. Hij moest zelfs zo erg hoesten dat zijn ribben hierdoor kneusden. En toen we even gingen zoeken konden we het niet eens vinden. Wij deden net als iedereen… Schoolpad op, de snelweg oversteken en doorrijden. Je hebt zo gauw niet in de gaten dat het dan ineens Bargerweg heet en dat het Schoolpad verder linksaf gaat. Daar bleef het dus bij.

Toen hetzelfde huis in februari weer in de krant te koop werd gemeld reden we er wel langs èn gingen we echt kijken. Meteen toen ik het huis zag was ik al verkocht. Toen we binnenkwamen net zo. Het uitzicht was geweldig. Ik voelde me thuiskomen. Boven werd het wat krapper, twee slaapkamers in de punt. Een middeleeuws deurtje bracht je bij de ouderslaapkamer die toen alleen een klein raampje had aan de voorkant. De andere slaapkamer was wel licht door een dakraam.

Maar die ruimte om huis. Het was meer een groot erf met daarachter een paar weilanden, een Drentse kapschuur en een gewone schuur met een klein appartementje. Ik zag meteen Rick er al wonen…. en schapen in de wei…

En zo is het gekomen!

Ik had ons droomhuisje als ‘Huis van het Hart’ ook kunnen aanmelden….

Die week kregen we onverwacht bezoek van een mede-volleyballer van E en O. Het was intussen meer dan 20 jaar geleden dat Wim daar volleybalde. Deze man vertelde dat hij dit huis ook in de krant had zien staan maar dat ze deze plek net als wij niet konden vinden. ‘Anders hadden wij het gekocht’, zei hij. Ze kozen toen voor een huis in het Haantje, ook lekker buitenaf.

Foto: Ja, en in alle jaargetijden … mooi!

Rick kwam die middag in mei  puffend aan fietsen, last van de warmte. Gelukkig was het snel over bij een kop koffie met Moederdagtaart. Anja was er ook bij komen zitten en dan wordt Rick spraakzaam. Zij zorgt ervoor dat zijn huisje er netjes bij ligt en kan goed met hem overweg.
Rick vertelde over een collega ‘Turbo Henkie’.
‘Waarom dat?’, vroeg ik.
‘Nou gewoon omdat hij zo snel is’.
‘Hoe noemen ze jou dan? Heb jij ook een bijnaam?’
Rick grijnsde en toen kwam het: ‘Dieseltje’. Dat moest hij me even uitleggen.
‘Nou, omdat ik ’s morgens vaak laat ben en eerst op gang moet komen’.
Zo noemde hij er nog een paar. Zweetpatat, voor de collega die zijn werkschoenen achterliet in de keet en zijn gewone schoenen aandeed naar huis. Het is een mooi stel bij elkaar. Soms moesten er een paar van zijn groep naar Emmen zelf om een stuk weg schoon te houden. Rick bleef in de Bargeres en werkte zelfstandig. Hij weet langzamerhand wat en hoe iets gebeuren moet.
Aan het Schoolpad keek hij regelmatig de dakgoten na, ruimde blad op en zorgde met de kleine grasmaaier dat het gras om het huis er netjes bij lag.
Na het eten en een kop koffie vond hij het tijd om op te stappen. Rick had aan het Schoolpad een haat liefdeverhouding met Storm. Die raakte altijd wat in de war van draaiende wielen. Fiets, kruiwagen of afvalbakken, hij werd er opgewonden van. Rick stuurde hem dan weg, hij hoefde maar te kijken en Storm trok zich terug richting schuur. Maar als Rick eenmaal op de fiets zat kwam Storm toch nog even extra hard langs rennen, keek zelfs even slim opzij. Die deed het er om.

Foto: Rick een paar jaar terug, op de Boomgaard

Een tijd geleden alweer kwam Wim vanaf de postbus lopen:

‘Wat is dat nou weer? Wie is toch die Proeike?’ Hij had net een praatje gemaakt met Geert, de postbode en had een brief voor mij in zijn hand, een grote. Wim zat toen dan al wel jaren met een Achterhoekse in het bootje en wist al heel veel eigenaardigheden over de Achterhoek en zijn bewoners, maar dit was nieuw voor hem. Wanneer er ‘proeike’ op staat moet het wel over een paard gaan. Ik dacht dat Diny er misschien iets mee te maken had, al is dat niet zo’n schrijfster. En ik ben ook niet jarig.

Nee… het was een dikke brief van nicht Gerrie met een sticker van een paard er op en daar stond dat ‘proeike’ bij. Gerrie en ik zijn, samen met Gerke, even oud en in en om Vorden opgegroeid. Onze familie is behoorlijk close. Gerrie kwam uit de buurtschap de Wildenborch- je weet wel- van de dichter Staring die daar vlakbij op het kasteel De Wildenborch woonde. En net als ik is ze opgegroeid op een boerderij. Oom Wim, de enige broer van mama, tante Hermien èn tante Riek, was ook al gek op paarden. Ooit was hij in militaire dienst en maakte deel uit van De Gele Rijders, de soldaten te paard. Wanneer je een paard of veulen riep om die uit de wei of stal te halen riep je altijd: ‘Proeike…proeike….’.En ging je de koeien ophalen voor het melken dan riepen we: ‘Kodda…kodda…kodda’, een afkorting van ‘kom dan’! Ging je de kippen voeren dan riep je ‘Tsjiep tsjiep…tsjiep’ en ze kwamen aanrennen. Had opoe voer voor de kat dan riep ze: ‘Pieie…pieie’ en de katten kwamen op het voer af. Alleen de hond riep je bij zijn naam: Trixie, Sacha. Laska, Kim, Scott, Tessa of zoals nu weer Storm.

Toen Wouter eens met een Roemeens kennisje bij ons was kwamen we ook even bij de kippen en ook zij riep ze met tsjiep…tsjiep… tsjiep! Wereldtaal dus. Maar ik was heel blij met een brief van Gerrie.

—Nu: Ik ben zuinig op haar epistels, want Gerrie is van ons drieën de eerste die over de grens van leven en dood is gegaan. Heb mooie herinneringen aan haar.

Foto: Wim Harwig. Ik weet alleen niet welk paard het was. Diny vast wel…

Ja wat doe je als het lastig wordt om naar buiten te gaan. Ik ben de hele week nog niet verder dan 50 m van huis geweest. Dus pak ik een oude Libelle die ik nog niet gelezen had en zie tot mijn verbazing dat Tessa, een columniste die in Suriname woont zomaar in de rivier ging zwemmen. Ikzelf ben nooit in Suriname geweest maar herinner me het gezin dat in ons huis kwam wonen toen wij verhuisden naar Hengelo zuid. Het was 1973 en gezin was net overgekomen uit Suriname. Een van de meisjes zat in mijn klas en ging mee naar de schoolzwemles. Met geen 7 paarden was ze te bewegen om het water in te gaan. Ze was zo bang voor kaaimannen!

Dus waar die Tessa ging zwemmen… waren daar geen kaaimannen? Op een plaatje zien die er anders nogal vervaarlijk uit.

Ik moest meteen terugdenken aan onze vakantie met Dick en Anda  in Ventemiglia waar we elke dag wel even de zee bij Menton in gingen… tenminste tot we naar Monaco waren geweest. Daar gingen we naar het Oceanografisch Museum waar veel over de toenmalig directeur Jaques Cousteau en over waterdieren te vinden was en we een sidderaal op sterk water zagen. Die zou in de Middellandse zee voorkomen en waarbij geschreven stond dat die zwemmers aanviel. Eenmaal terug in Menton gingen we zoals gewoonlijk het water in waar je best een heel eind rustig de zee in kon zwemmen. Anda en ik waren al ver toen ik ineens een donkere slangvormige schaduw tussen de rotsen onder ons zag. Ik kreeg het ineens Spaans benauwd en begon als een gek terug naar het strand te zwemmen. ‘Wat is-t-er?’, vroeg Anda en ik kon nog net zoiets uitbrengen als: ‘Oohh  slang’…. Eenmaal op het strand kon ik  weer bijkomen en kon ik uitleggen wat mij zo’n angst bezorgde. Ik heb na die tijd nooit meer in open water gezwommen.

Bijna 12 januari- en zo gaan mijn gedachten even terug…

‘Zo…., ga je een toespraak houden?’, zei Wim toen ik even achter mijn stoel was blijven staan en de tafel rondkeek. Die man kon soms zo grappig zijn.

Wim had het douchespektakel in de studio achter de rug. Het ging gesmeerd, nee daarvoor hadden we geen thuiszorg nodig. ‘Heerlijk, o wat heerlijk’, klonk het toen ik zijn rug lekker roste. Wim gebruikte toen liever het krukje van de strijkplank met een plastic zak over de zitting dan de douchekruk van Icare. Deze vond hij te laag.

Ik was alleen al heel blij met onze hulp die nu elke week kwam poetsen. Als een razende Roeltje ging ze door onze benedenverdieping aan het Schoolpad, zo fijn.

De week erop zou de inloopdouche in orde gemaakt worden. Voor onze badkamerexpert was het een klusje tussendoor. Zo fijn dat er met ons meegedacht werd. Ik was al bijna gaan kijken naar een scootmobiel die hier in de buurt te koop werd aangeboden, maar Wim wilde nog even wachten. Eerst kijken we wat de dag van morgen ons zou brengen. De hematoloog zou wel een plan voor hem uitstippelen en we weten intussen dat de non hodgkin flink aangepakt werd en hij klaar werd gestoomd voor de hersteloperatie van zijn heup.

Dit gebeuren was net voor Wims 79e verjaardag! We hadden nog een paar mooie jaren te gaan. A.s. maandag zou Wim 86 geworden zijn als…. En de scootmobiel waar hij daarna nog 3 jaar plezier van heeft gehad staat nu voor mij klaar, maar ik fiets tot nu toe toch liever…..

De ene kat is de andere niet. Denk niet dat ze allemaal hetzelfde zijn. In de jaren aan het Schoolpad  hebben we er al heel wat versleten. De eerste ging er meteen vandoor, de 2e verdronk in de vijver en er zijn er een aantal verongelukt op de weg naast ons, zoals Moniek, de poes die toch blijft bestaan door het boekje dat ik over haar schreef. Maar Suze en haar dochter Loeder zijn hier oud geworden 18 en 19 jaar zelfs.
Suze was de moederpoes die veel binnen kwam, maar een van haar dochters, Loeder, was een echte buitenkat. Beiden waren altijd ’s nachts buiten en konden de schuur in door een kattenluikje om te eten en te slapen.
Als je denkt dat je de kattennatuur intussen een beetje doorhebt was Dirk toch een geval apart. Hij was onze baas, zelfs van Storm. Hij maakt hier de dienst uit. Hij meldde wanneer hij naar buiten wilde of juist naar binnen. Wanneer zijn eten bijna op was of wanneer hij op schoot wilde, wanneer je zijn staart moest aaien en liet door hevig trillen zien dat hij er van genoot.
Dirk, toen nog onze gecastreerde kater, valt op vrouwen. Wim keurde hij geen blik waardig maar mij volgde hij op de voet. Die zondag was vriendin Dea er. Ik had Dirk binnen willen houden voor Dea maar hij moest en zou naar buiten. Hij schoot de deur uit toen ik overstag ging, stond even verbaasd stil in de stromende regen en koos meteen een droog plekje onder zo’n tuintafeltje. Dea was ook van de dieren, eigenlijk vooral van dieren die gered moesten worden. Zo had ze altijd een zwerfhond uit Turkije, Spanje of Roemenië en een kat uit het asiel.
Midden op de middag miauwde Dirk dat hij naar binnen wilde en toen ik de deur opendeed voor meneertje ging hij meteen naar Dea en krulde zich op haar schoot. Wim schoot in de lach, maar hij gunde het ons. Toen we verhuisden besloot Wim dat Dirk maar in zijn buurt moest blijven en werd door Alle en Anja en de jongens met open armen ontvangen. Als ik er ben pakt hij met lange tanden  het lekkers wat ik voor hem meebracht. Ik tel niet meer mee, hij heeft nu een nieuwe onderdanen. Hij heeft het helemaal voor elkaar, zelfs een verwarmd dekentje voor ’s nachts.

Ik vond het al zo’n chique hondje dat tante Hermien voor zich had en ook zo’n mooi halsbandje, meer een tuigje. Ik kon hem niet thuisbrengen, maar ik had buiten Johan Aartsen gerekend. Hij was toen nog wel niet geboren, maar heeft blijkbaar een goed geheugen als hem iets verteld wordt. Hierbij zijn mooie aanvulling en mijn dank ervoor. 

-Even reageren op de geplaatste foto waar jouw vader en moeder en mijn moeder en onze grootouders Bijenhof op staan. Mijn moeder heeft daar een foxhondje voor zich. De vraag is van wie is toch dit hondje??Ik kan hier antwoord opgeven, dit hondje was van mijn ouders. Zij hadden dit hondje via de krant van een familie uit Haarlem. Het was namelijk zo dat de mensen in het westen van het land tijdens de oorlog nauwelijks iets te eten hadden laat staan voor hun huisdieren. Tante Aart had een Ierse Setter op de zelfde manier gekregen.

Het foxhondje bleek zo waaks dat hij geen andere hond in zijn tuin wenste, toen dat wel een keer het geval was sprong hij van gif uit het raam van de kleermakerij .
Het hondje mankeerde niets. Vader Sjoerd was dol op dit hondje. Mijn ouders hebben het hondje maar 2 jaar gehad .-

Dit prachtige maar ook gevaarlijke winterweer doet wat met je. Aan de ene kant ligt heel Nederland plat en geniet, maar voor wie toch de weg op moet is het even anders. Ik woon hier in een buurtje met veel ouderen en is het aanpakken om de weg begaanbaar te houden. Dat wordt door een aantal met man en macht gedaan. Gerhard had al een keer sneeuw geruimd en zout gestrooid maar we kunnen aan de gang blijven. Buurman Luuk helpt mee om mijn stukje schoon te houden. Ook buurvrouw Erna is een flink deel van de dag bezig. Gisteren ook Eline met moeder Sanne. Dat zijn de jonkies in ons buurtje. Zoiets geeft meteen ook verbinding. Ik heb vanzelf al meer van deze winters meegemaakt en het zorgt altijd voor iets van een gezonde spanning. Mijn eerste jaar op de middelbare school in Zutphen was zo’n winter. Daarna ook mijn eerste jaar in Hattem 1962-63, de winter van de beroemde Elfstedentocht waarbij ik in de trein vanaf Zwolle naar Vorden veel verkleumde schaatsers zag zitten met bevroren vingers of tenen. De bussen reden toen al niet meer en ik kon met oom Jan en tante Bei met de taxie mee naar de trein in Zwolle want zij gingen ook naar familie in Vorden. Maar de treinen reden altijd. Ik weet niet of het nog de stoomtrein was of dat de zgn. diesel die de Blauwe Engel werd genoemd, al reed. Ik had vaak een fiets bij tante Hermien en oom Sjoerd staan of ik werd door pa of Diny gehaald vanaf het station.

Het is wel bijzonder dat juist deze winters je zo bijblijven. Ook de winter van 1978-79 was er zo een. Mama was al erg ziek en ik ging vaak met de trein vanuit Hengelo naar Lochem waar pa me ophaalde. Onderweg stopte de trein vaak en moesten machinist en conducteur er uit om de wissels ijsvrij te maken. Niemand keek er van op. Het hoorde bij de winter. Eind jaren 80, we woonden al in Emmen waren er weer een paar winters met sneeuw en ijs èn een paar keer een Elfstedentocht. Maar ook dat is al 30 jaar geleden. Er zijn intussen veel meer auto’s en loopt de boel hier aardig in de soep met dit soort weer maar geniet van de plaatjes met sleeënde mensen. Mijn zorg zijn de vogeltjes en heb op tijd een voorraad eten ingeslagen.

Hoe komt het toch dat  hier in Nederland alles meteen in de soep loopt als we dit weer hebben. We hadden vroeger toch wel vaker een flink pak sneeuw? Alleen waren er nog niet zoveel auto’s. Wanneer het flink had gesneeuwd  gingen we lopend naar school, de 4,5 km vanuit onze buurtschap Linde naar Vorden, die weg die we anders fietsten. Was ook nog gezellig om samen met buurtgenootjes te lopen. Ik herinner me dat we in zo’n geval net de namen van de plaatsen in Gelderland moesten leren, zal de 3^e of 4^e klas geweest zijn. En zo dreunden we samen, Berdy en ik, de namen van de plaatsen in Gelderland op, bij iedere stap één: Arnhem Velp Dieren Brummen Apeldoorn het Loo Hattem Elburg Harderwijk  Nijkerk Barneveld Ede Wageningen. Dan kwamen: Zutphen Vorden Lochem Ruurlo Borculo Neede Eibergen Groenlo Winterswijk. Aalten Doetinchem Doesburg Zevenaar ’s Heerenberg . Tenslotte: Lobith Pannerden Elst Tiel Kuilenburg (nu Culemborch) Geldermalsen  Zaltbommel Druten Neerbosch Nijmegen. Dat riedeltje zit nog steeds in mijn geheugen. Die van de andere provincies zitten er minder vast in, maar zo hoorde dit vroeger nog bij onze aardrijkskunde les. Natuurlijk kwamen dan te laat op school, ook al omdat we onderweg in Vorden aangekomen even bij bakker Schurink om krummels konden vragen en bij de slager om stukjes worst. En eenmaal op school werden we gewoon met open armen ontvangen omdat we er waren. Of het druk was onderweg? Nee… geen auto gezien. Een favoriet spelletje later was het opschrijven van plaatsnamen met een bepaalde  beginletter. Ik weet nog dat veel later moeder Siet er erg goed in was. Ik denk dat je hier de kinderen of tieners van nu niet mee aan moet komen. Die zoeken toch alles op, zelfs met AI Dat ik me die sneeuwwinters nog zo voor de geest kan halen zegt ook wat van mijn leeftijd natuurlijk. Toen ik later na een weekend thuis weer naar Hattem moest had het die nacht ook flink gesneeuwd en kon ik er niet door met de fiets of auto. Er moest eerst sneeuw geruimd tot aan de weg. Daarvoor had pa een soort zelf getimmerd driehoekig soort slee gemaakt. Daar ging Jonita of later Udoorntje voor en zo werd die weg in elk geval weer begaanbaar.

‘Ie wet wel.. van ’t Helderboom’, zo vertelde Henk Braakhekke me bij deze foto.. ‘Die mensen hadd’n zelf gien kinder, maor as t-r snee lag ging e wel met ’t peerd en de slee een pad maken dat de kinder uut de buurte naor schole kon’n’. Henk Braakhekke weet meer dan ik wat betreft de namen uit Linde.
Dit is net zo’n sleetje als vader Hein had. Die deed het net zo. Het was een zelf getimmerde houten slee die bestond uit een soort driehoek. Als je er zelf op zat was het zwaar genoeg om een pad te maken door de sneeuwbulten die vaak door de jachtsneeuw veroorzaakt werden.