Ontroerende lezing:
VORDENAREN DIE HUIS EN HAARD VERLIETEN VOOR EEN BETER BESTAAN
Zijn échte Achterhoekers echt zo stevig geworteld in de regio? Of schuilen er meer verhalen en verschillende voorouders in ons dan we denken? Natalya Staring van het Erfgoed Centrum Achterhoek en Liemers (ECAL) beantwoordde deze vragen dinsdag 8 oktober bij de Oud Vorden-lezing over het onderzoek ‘Mijn achtergrond, de trek van en naar de Achterhoek 1580-1940’.
“De meeste mensen zijn zich er niet van bewust maar het aantal personen met een migratieachtergrond is verrassend groot. Het geschatte percentage Nederlanders met buitenlandse voorouders is maar liefst 98%!”, aldus de onderzoekster van het erfgoedcentrum tegen de 110 bezoekers in de zaal van hotel Bakker.
Komen en gaan
Het is in de Achterhoek eeuwenlang een komen en gaan geweest van mensen. Staring noemde de 80-jarige oorlog: “De regio raakte ontvolkt doordat men op de vlucht sloeg voor de Spanjaarden. Velen vluchtten de moerassen in; en ook overleden er veel door de pest. Jaren later werd de regio langzaamaan weer dichter bevolkt, met een toestroom van bijvoorbeeld de hugenoten die op de vlucht vanuit Frankrijk in de Achterhoek terechtkwamen en vluchtelingen die tijdens de Dertigjarige Oorlog vanuit het huidige Duitsland overal in deze regio neerstreken.”
Huis en haard
Ook vanuit Nederland vertrokken veel landgenoten naar elders om religieuze of economische redenen. Het tweede deel van de avond stond in het teken van brieven en verhalen van Vordenaren die eind 19e begin 20e eeuw huis en haard verlieten, op zoek naar een beter bestaan.
Zo schreef Mina Eggink-Eskes die in 1871 met haar gezin vanaf de Nieuwstad de overtocht naar Amerikaanse Pella maakte, een jaar na aankomst een brief aan haar vroegere buren Olthuis aan de Nieuwstad, voorgelezen door Anja Menkveld.
Gerda Rossel presenteerde de brief van Teunis Levenkamp die in 1897 vertrok vanuit de Wildenborch naar Sioux-city. Hij beschreef de reis uitvoerig aan zijn achtergebleven familie..
Johan Eskes stuurde in 1927 een brief aan familie vanuit zijn woonplaats Prince Albert in Canada. Wim Ruiterkamp las deze voor, alsmede een compilatie van teksten uit het boek ‘Naar Amerika’ van EJG Bloemendaal. Deze Bloemendaal, geboren in Vorden, was één van de Nederlandse pioniers die enkele jaren in Amerika rondtrok voordat hij zich vestigde in Alton.
Naar aanleiding van de oproep van Oud Vorden hadden zich ook twee gast-lezers gemeld, Hetty van der Kolk en Ben Wagenvoort, die een brief van hun naar Amerika geëmigreerde voorouders voorlazen.
Een avond met verrassend inzicht over wie de Achterhoeker eigenlijk is, en met ontroerende brieven van moedige Vordenaren die 100 tot 150 jaar geleden op zoek gingen naar een beter bestaan.
Een dezer dagen zal veel informatie uit deze lezing en bijbehorende expositie op de website van Oud Vorden staan.