Weblog2

Soms kun je iets onverwachts tegen komen tussen de spullen van je ouderlijk huis. In dit geval Paul Sietse. Ze wonen ook in het huis van oma van der Kolk en later woonden Ben en Niesje er. En nu Paul Sietse en Annemarie met hun drie dochters.
Ze vonden een broche met een fotootje. Het zou zomaar oma’s vader kunnen zijn, opa Piet de Bruin, dacht Paul Sietse. Hij stuurde me dit op en ik zag wel dat het een de Bruin moest zijn maar zeker niet opa Piet. Lenie bracht uitkomst. Het is wel een van de drie broers de Bruin, maar Ge(rard). Het was een knappe man toen hij nog slank was, vond Lenie. Ge was de man van Zaza, zoals Niesjes oma altijd genoemd werd. Hij bleef in het ouderlijk huis in Zoetermeer wonen terwijl Piet naar Wapenveld trok toen hij met opoe Dien trouwde.

Heel bijzonder dat juist Berdena vanuit het verre Minneapolis het raadsel van het bezoek van dit echtpaar aan de Boskamp oploste. Zij herkende deze mensen. Zij waren het die borg stonden voor Herman toen die in 1925 naar Zuid Dakota emigreerde. Het is opa’s goede vriend Albert Levenkamp en zijn vrouw. Opa bezocht hen in 1932 tijdens zijn verblijf bij Herman en Nettie in Iowa. Ik pakte er even zijn dagboekje bij en zocht naar het bezoekje aan Albert Levenkamp.

29 juni
Vandaag zijn we naar Zuid- Dakota gegaan. Op ’t ogenblik ben ik bij A. Levenkamp, waar ik blijf slapen.
Slaap wel, huisgezin.

30 juni
Vandaag heb ik heel wat visites gemaakt. Tot half 11 zijn we bij A Levenkamp gebleven. Heerlijk geslapen hier en heerlijke uren gehad ook. Albert was toch zo blij dat ik hem had opgezocht. “Nu sta je hier bij me en ik nog kan ik het haast niet geloven dat je gekomen bent, wat wonder… wat wonder…” Een dappere man die Albert. Een prachtig woord moet ik nog van hem opschrijven. Hij was uit dat knusse Iowa vertrokken naar hier, waar nog de prairie is.
“Maar Johan”, zegt hij, ”je kunt niet geloven wat een zegen het is om de ploeg te mogen zetten in grond waar nog nooit een mensenvoet op gestaan heeft.”. Dit zei hij twee maal om er de nadruk op te leggen.
Verder gingen we naar een schoonzoon van Lenkeek. Daar moest ik mee naar de kelder om te zien hoe droog het in Zuid Dakota is. Eerst heb ik wijn geproefd uit paardebloemen gemaakt, heel fris en gezond. Toen nog wijn uit aardappels. Die was niet zo, maar toch een goede drank. De meeste boeren maken wel bier, maar dit had ik nog bij niemand gezien.
Slaap wel.

29 June
Today we went to South Dakota. On this moment I’m at A. Levenkamp’s place. Here I will stay for the night. Sleep well my family.

30 June
A lot of visits today. We stayed at Albert’s place until half past 10. I had a very good sleep and have had very pleasant hours too. Albert was so glad I visited him. “Now you are here, standing next to me, and I can hardly believe it that you really did come. What wonder… what wonder.” A brave man that Albert. I have to write a beautiful word he said. He left that cosy Iowa to come to this place where it is just prairie. But he said: ”But Johan, you cannot believe what a blessing it is to plough on a piece of land where no human foot stood before”. He said it twice to emphasize.
Then we went to Lenkeek’s son in law. I had to go with him into the cellar to see that’s very dry there in South Dakota. I’ve tasted the dandelion wine, very refreshing and healthy and after that the potato wine. Not so tasty, but also a good drink. Most of the farmers make their own beer, but this I hadn’t seen anywhere. Sleep well.

En dan mag deze niet ontbreken. Door de verhalen van de familie die dichterbij de Boskamp woonde, met name de Groot Nuelends heb ik veel over de foto’s te horen gekregen.
Maar ook mama vertelde altijd met liefde over haar schoonfamilie. Mies had wel een bijzonder plekje bij haar. Mies durfde veel, was erg sportief en kon vooral goed schaatsen.

Eindelijk hadden ze op de Boskamp een fototoestel, ik denk 1928. Vanaf die tijd zie ik de afdrukjes van eigen foto’s voorbijkomen. Vooral Hanna was er bedreven in om foto’s te maken en zelfs te ontwikkelen. Alle gebeurtenissen op de boerderij en het gezin zijn zo vastgelegd. Een extra reden was natuurlijk dat Herman al sinds 1925 in de USA woonde.
Hier zien we Mies, een keurige foto met waarschijnlijk haar grootste interesses: dieren en lezen. Ik stel me zo voor dat Hanna deze foto maakte op een vrije dag. Ik heb begrepen dat Mies dit kalfje zelf heeft grootgebracht. Er is zelfs een foto dat ze er op zit. Dan is het intussen al wel een pink geworden.

De familie op de Boskamp had vaak bezoek. Opa had veel gelijkgestemde vrienden en iedereen mocht graag komen. Ik weet niet wie deze vrienden zijn. Misschien weet Joop het of Erna.

Ik zie hier dat opa een sigaretje in zijn hand heeft. Zo ken ik hem niet. Hij vertelde eens dat hij op een gegeven moment rond zijn 50e was gestopt met roken. Hij dacht dat hij niet heel oud zou worden met sigaret. Dus hij stopte. Toen hij 80 was vond hij het welletjes en begon aan de sigaartjes. Dat heeft hij tot zijn 95e gedaan, zelfs op zijn laatste avond.
Ook Bram stopte maar meer vanwege de kosten, meen ik. Hij spaarde zich zo een mooie camera bij elkaar. En begon weer…
Ook hij werd 95.

Ach weer zo’n foto waarbij je bijna heimwee krijgt naar de geur van de deel en de koeien.
Zo te zien is het een zondag, want ome Jan heeft te nette kleren aan voor een door de weekse dag. Maar ook op zondag moeten de koeien gevoerd.
Vaak kregen de koeien ’s winters na het melken nog een soort koek. Daar waren ze gek op!
Ik vraag me alleen af wat dat voor groen spul is midden op de deel. Geen hooi of persvoer in elk geval. Het zouden knollen kunnen zijn. Ik voel meteen m’n handen koud worden. Die knollen werden eind oktober, begin november geplukt. Ja gewoon met de hand. Je nam een vierkant van bv 10x 10 m en begon ze uit de grond te trekken en in het midden op een hoop te gooien. Soms vroor het al en met handschoenen aan kon je niet plukken. Pa had de methode ontdekt om geen tè koude handen te krijgen door de armen eerst wijd te doen en dan met een flinke klap een keer of 6 om je eigen lichaam te slaan zodat het bloed goed naar je handen stroomde. Ach….

Toen ze eenmaal op de Boschheuvel woonden gingen ze door met eerst een paar koetjes, de groentetuin en de aardappels. Voor het huis was aangepast woonden ze even in het Ei, een kippenhok dat tot logeerplek was omgetoverd. Opa vond het heel prettig dat je meteen met de deur in huis viel. Je stond meteen in de kamer. We hebben er nog eens met de jongens in gekampeerd, midden in de winter van 1982/83. Opa was toen allang overleden.
Toen we kwamen had Ome Jan het kacheltje flink opgestookt en de oude auto die hij nog op het erf had staan was ideaal voor kinderen met fantasie.
Hier hebben ome Jan en tante Jantje met veel plezier gewoond en als ik deze foto zie, waarschijnlijk ook van Henk Braakhekke, denk ik met veel plezier en warmte terug aan twee dierbare mensen die altijd voor je klaar stonden.
Ze hebben ons samen met Jo en Hendrik Jan zelfs opgezocht toen we naar Emmen verhuisden.

Hier is nog een oude foto, waarschijnlijk uit de verkeringstijd van Jan en Jantje. Ze draagt dezelfde jurk als op de foto’s met de meisjesvereniging in de speeltuin. Hier is ze een dagje uit met haar Jan naar de dierentuin. Burgers dierenpark in Arnhem misschien?
Ook draagt ze meestal een wat wijdere rok. Ze vertelde me eens: Jan höldt neet van dee nauwe rökskes. Geen strak rokje dus voor haar. Het moest een beetje uitlopend zijn, gerend. Of zoals hier aangerimpeld…

Je bent nooit te oud om te blijven spelen. Even met de poes en de hond een spelletje spelen. Al die kinderen om hem heen houden ome Jan jong. Hij werd onze toeziend voogd na het overlijden van onze vader Hendrik Jan.
Ik logeerde een keer bij Eefje op de Bosheuvel en natuurlijk waren wij vaak op de Boskamp te vinden. Ome Jan had ’s zomers een stukje van de stal afgescheiden met een soort plastic douchegordijn, zo zullen we het maar noemen, want een echte badkamer hadden ze toen nog niet en het werk in de zomer op een boerderij laat het zweet er wel uitkomen. Het was nog niet zo gek bekeken. Ik weet niet meer wie van de neefjes er ook bij was maar we betrokken ome Jan onder die geïmproviseerde douche door het gordijn iets weg te trekken. Och ome Jan poetste gewoon verder.

Ome Jan en tante Jantje hadden zelf geen kinderen maar toch was er geen gebrek aan kinderen op de Boskamp. De buurkinderen kwamen er graag net als de neefjes en nichtjes en de logeetjes die er altijd wel waren. Allebei hielden ze van kinderen èn van de dieren in en om het huis. Er moet nog een foto zijn van de hele bult katten aan het smikkelen achter het huis. Erna had erbij gezet: de kattenkraom van tante Jantje.
Deze koe zal wel lastig geweest zijn met de staart en er is er altijd wel een die dat even wil helpen tegen houden. Ik weet niet of dit nichtje Janet is of een van de andere logeetjes. Ik denk ook dat ze de melk telkens even mag wegbrengen als er een koe uit is. Tja… zo noemden we dat.
Maar je ziet het… ze waren graag in de buurt van deze geliefde oom en tante.