hetty

Wim zoals ik hem leerde kennen in 1962.

Een variant op het uniform is natuurlijk de witte overal die in de machinekamer gedragen werd. Wim zit hier wat eng te doen op de railing. Zie je wel de handige tactiek van het stevig vastknellen met z’n voeten, één voet er voor en één achter de stang. Je moet natuurlijk geen klap water van een hoge golf krijgen……..en die slippertjes lijken me ook niet bevorderlijk aan boord van een schip.

Op deze foto vaart hij op de Merweborg ± 1962, tijdens zijn kustvaartperiode bij Wagenborg. Het andere is in tropenuniform en voer hij nog bij de Mij Nederland.

Het horloge dat hij hier draagt kreeg hij van opa de Bruin toen hij slaagde voor z’n Scheepswerktuigkundige VD. (voorlopig diploma) dat aangevuld met het Memoriaal, een jaarverslag tijdens het varen, het diploma opleverde. Broertje Ben vond dat horloge ook een prachtding en mocht hem ook eens om. Hij was bezig met het kloppen van eieren in een schaal toen Wim hem vroeg: “Ben… hoe laat is het?” Je snapt al wat er gebeurde. Ben kieperde de schaal om terwijl hij op z’n horloge probeerde te kijken en de puinhoop was compleet.

Zo’n 15 jaar geleden brachten we tijdens onze rondreis door Schotland eindelijk een bezoekje aan het eiland Skye, een behoorlijk origineel gebleven eiland voor de westkust van Schotland. We kwamen net uit de Glencoe valley en hadden die morgen in de ochtendnevel ingepakt en vanwege het mooie weer had Wim in korte broek de pootjes van de caravan ingedraaid. Tegen de tijd dat we op onze camping in Skye aankwamen begonnen Wim z’n benen te jeuken: dat waren gevolgen van de midges, uiterst kleine mugjes die je bijna niet ziet maar die een enorme jeuk kunnen veroorzaken. Dus smeren met alles wat je bij je hebt… het bleef lastig. De volgende morgen waren het al aardige bulten geworden maar ja we hadden een rondreisje gepland op het eiland en bij een van de stops , een tuin met kwekerij werden we zo vriendelijk ontvangen, zo warm en het waren zulke lieve mensen dat we wat bleven hangen. Wim liet z’n benen met de bulten zien. Ach en wee… maar daar hadden ze een middeltje voor: een mengseltje van bodylotion en aftershave. Wim begon ook hier maar meteen te smeren. We kochten bij deze aardige mensen een tithouse, alleen al vanwege de naam zou je het kopen, een mezenkastje dus. We kregen nog een lucky card mee met een takje heide erop geplakt, tot aan de dag van vandaag heb ik het in mijn portemonnee. Het tithouse heeft een mooi plekje gekregen aan de eik bij de vijver waarop we een mooi uitzicht hebben. Die morgen, nog aan het Schoolpad, zag ik deze twee huismussen zitten vergaderen: ‘Wat ducht oe… zölle wiej dissen nemmen? Hee hangt zo mooi hoge dat dee duvelse zwatte katte der neet bie kan.’ De andere keek hem aan, keek nog eens naar beneden en volgens mij was ie tevreden. Nu kon er wel genesteld worden. We hielden ze strak in de gaten…. tot er uitgevlogen werd…

Rick was even in de familie geschiedenis gedoken. Ik had even terug de stamboom van de van der Kolk- en de Eilanderfamilie geplaatst.

‘Grote gezinnen waren dat vroeger’, vond hij. Dat waren het vaak ook. Acht tot tien kinderen op een rij en soms nog meer. Zijn opa van de Eggink kant kwam ook uit een gezin van 10.

‘Als je goed keek, zag je dat er vaak kinderen jong dood gingen’. Ik noemde ze op in mijn eigen familie. De eerste twee kinderen van opoe Bijenhof werden doodgeboren. N N stond dan vermeld in de stamboom. Een broertje van ons overleed ook bij de geboorte en in de rest van de familie kwam dat ook regelmatig voor net als overal in die tijd. Het eerste kindje van vader Hein en Hanna ook. Er was weinig voorlichting en de kinderen werden thuis geboren. Als er dan iets bijzonders was bij een bevalling was je maar zo nog niet in een ziekenhuis. Verder in het verleden bakerde vaak een buurvrouw, voorloper van de vroedvrouw.

Ook ik ben op de keukentafel geboren en ‘met de tang’ gehaald, zoals mijn moeder me dat vertelde. Mijn vader was er bij en dacht dat het voor mij slecht af zou lopen en dacht toen alleen aan zijn Coba.

‘Ja Rick, jij bent ook thuis geboren en dat was ook geen gemakkelijke geboorte.’ Hij heeft er wel zijn handicap aan over gehouden. Maar Rick schoot een beetje in de lach en terwijl hij de deur uitliep keek hij nog even slim om en merkte droog op: ‘Ik adem nog!’

Foto: Rick 1968

Het is goed om af en toe eens door de stapels bewaarde papieren te gaan. Bijna 22 jaar geleden nam ik afscheid van mijn werk als docent aan het Carmel College, daarvoor de R.K. Lts De Zuidoosthoek en nog eerder verschillende klassen op basisscholen.. Ik heb daar op de LTS en later de Carmel een goede tijd gehad zowel met de leerlingen als de collega’s. Samen met mij namen nog een paar oud LTS-ers afscheid en voor ieder waren er verrassingen. Mijn collega’s hadden als verrassing voor mij bedacht dat een pony erbij wel een goed plan was. Dat was het zeker, maar ik wist waar deze vandaan kwam en dat hun uitverkorene last had van hoefbevangenheid. Het idee was geweldig. Het bijpassende afscheids schrijven evenzo. De schrijver was in elk geval op de hoogte van de stijl uit het boek Genesis. Je ziet het, voor mij is het zo waardevol dat ik steeds ook deze paperassen van mijn schooltijd aan de Wendeling bewaarde. Natuurlijk overleeft zoiets elke verhuizing. Dat snap je!

Maart 2023- Die dag was het D-day voor ons. We gingen op uitnodiging van de KNRM naar Urk. Wim was intussen al meer dan 60 jaar donateur van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij en dat weten ze te waarderen door ons uit te nodigen voor een mooie morgen op het KNRM Station op Urk. En dat was het. We waren met 12 genodigden, 6 plus aanhang. En.. we maakten kennis de bijna volledige bemanning van de Reddingboot. De meesten wonen en werken zo dicht bij het Reddingstation dat ze binnen 5 minuten bij de boot kunnen zijn. Bij de oproep laten ze alle werkzaamheden los en spoeden zich naar het Station. Ook nu kregen we uitgebreid te horen hoe de ontwikkelingen bij de KNRM niet stil gestaan hebben. Er kwam een voorstelrondje en de meesten bleken toch op een of andere manier betrokken gebleven bij de scheepvaart. Een van de dames vertelde zelfs dat ze vast was komen te zitten met haar zeilboot en ze gered moesten worden. De dame waar ik bij het 50 jarig jubileum mee had gepraat en die uit Salland kwam was er nu niet bij. Nee zij was nooit bij de scheepvaart betrokken geweest, vertelde ze toen, maar was geboeid geraakt toen ze op de MULO het verhaal van Sil de Strandjutter had gelezen. Zo kan het ook. Een van de genodigden kon niet meer komen en was net afgelopen week overleden. Voor de familie is er nog een foto van ons groepje gemaakt met de hand op ons hart als blijk van medeleven.

Toen was het tijd voor het uitstapje met de reddingboot. De opstappers hadden er plezier in om met de kleine boot te laten zien wat die kon. Het was opnieuw een geweldige ervaring. Na wat vishapjes en een drankje en een dikke bos bloemen in de arm gingen we na een rondje Urk weer richting Drenthe.

Foto: Wim heeft genoten… ik ook!

Opnieuw beleefden we weer een mooie Hedera avond, dit keer over Bijen Wespen en Hommels met dhr. Kruit uit Ter Apel van de Bijenstand De Driehoek.

Eerst kwam de passende inleiding van Aly over Voorjaar, dat we het zo heel gewoon vinden dat de natuur weer wakker wordt. En er werd aan onze zieken gedacht. Natuurlijk zijn we ook blij dat we Fenna, Hetty en Tineke weer in ons midden hebben.

Daarna kwam dhr. Kruit aan het woord, een bevlogen bijenman. Hij vertelde over de koninginnenteelt, zijn 80 volken, de wespenval en de hoornaar die op bijen jaagt. De Aziatische hoornaar is lastiger en moet liever echt geruimd worden. Verder vertelde onze bijenman Kruit over de hommels. Die hebben ook hun koningin en de mannetjes en de werksters.

Hij vertelde enthousiast verder over de korf of kast van de bijen en hoe je de minste last kunt hebben van een bijensteek als je het bijen gif voorzichtig met je nagel er uit wrijft. Wanneer je toch allergisch bent voor een bijensteek is er de epi pen die je dan maar beter bij je kunt hebben.We hoorden dat alleen een koningin ontwikkelde eierstokken heeft en dat zijn bijen een zachtaardige soort is die van de Balkan afkomstig is.

In de pauze konden we van de verschillende soorten honing proeven. Door hun contacten met de boeren en tuinders wordt er dankbaar gebruik van hun kennis gemaakt. Steeds meer wordt er gebruik gemaakt van het bestuiven door bijen zo ook bij de blauwe bessenteelt. Daarna werden de goede eigenschappen van de honing aan de beurt- apitherapie- zie een van de dia’s hierbij. Tot slot werden de potten honing die we hadden mogen proeven verloot. De acacia-, zonnebloem-, koolzaad- en meer honing.

Dhr Kruit werd hartelijk bedankt en kreeg een flink applaus.

In 2004 was het zover, ik ging met de FPU, de flexibele pensioen uittreding, ook wel VUT genoemd. Mijn werkzame leven in het onderwijs zat er op al zou ik hier en daar nog wel gebruik kunnen maken van mijn gaven. Ik nam afscheid samen met twee collega’s en er was een volle bak aan collega’s en familie die dit heuglijke feit mee gingen vieren. Wij drieën waren net 61 geworden. Kom daar nu nog eens om. Nu kom ik een map tegen met bijzondere herinneringen waaronder  een lied met 8 coupletten dat mijn collega’s  voor me zongen èn een prachtig vertelsel in de stijl van het Scheppingsverhaal. Ik had het zo goed bewaard dat ik het nu 21 jaar later terugvind.

Nog even meelezen?

Zou de aanleg van stotteren ook in de genen zitten? Krijg je het gewoon mee? Wim schijnt omstreeks zijn 3e of 4e jaar zo gestotterd te hebben. Voor de grap zegt hij nog wel een apskops als hij kapstok bedoelt. Hij zou hebben gestampvoet als het even niet goed lukte. Daarna heeft hij 3 maanden geen stom woord gezegd en toen was het over. Nou ja, hij wil nog wel eens een woord omdraaien of hij zegt linksaf en wijst naar rechts als hij naast mij zit in de auto. Daar kunnen we mee leven.

Zijn broer Piet stotterde ook, maar niet wanneer hij zong of Nederlands sprak. Alleen in zijn eigen streektaal, het (H)attems. Hij trouwde met Marry die alleen het ABN beheerste en hij verhuisde aanvankelijk naar Schiedam. Probleem opgelost.

Rick heeft soms ook de neiging om te even te gaan stotteren, maar wanneer ik hem op de camping met anderen hoor stottert hij nooit. Waar dat toch mee te maken heeft. Je kunt er een cursus voor volgen zoals een neef van ons heeft gedaan, Rick trouwens ook. Bij hen hoor ik het nu niet meer, maar het schijnt toch iets met je genen te maken hebben.

Foto: Rick 1968

‘Zag ie dat?’, zei Wim altijd in het voorbijrijden.

‘Wat was dat dan?’ Ik zag natuurlijk weer niks.

‘Daor zat d’r weer ene… op dat päöltjen’ en dan bedoelde hij altijd de buizerd. Natuurlijk zag ik dat zo gauw niet. ‘Ik snappe niet da-j dat niet ziet’, ging het dan. Wim had een voorliefde voor die roofvogels.

En ook toen…? We hadden inwoning, tenminste als ik ons erf aan het Schoolpad er nog even bij mag betrekken. Al weken zat er een stoere buizerd bij ons in de wei, elke dag. Af en toe verhuisde die even naar Alle en Anja, maar iedere keer als we bij de wei kwamen of er langs reden was ze er. Ze was prachtig met een witte krans veren over de borstpartij. Meestal zat ze op een paal in het midden. Goed overzicht moet je hebben, zal ze gedacht hebben. Maar soms zat ze ook midden in de wei op het gras. Ik denk dat ze dan net een mol of muisje gepakt had. Ik verdacht haar er ook van dat ze een aanval op de witte kip had gedaan die totaal overstuur aan het eind van een middag in november onder de rododendron zat. Dat was even minder. Ik had de kip nog proberen te redden door extra te verwennen met voer en water en een plekje in de schuur, maar ze had de stress niet overleefd.

We waren intussen gaan wennen aan ‘onze’ buizerd en wensten haar nog veel muizen en mollen toe want de molshopen en gangen net onder het gras lieten zien dat er voer genoeg was voor deze struise dame. Van ons toen enig overgebleven haantje moest ze wel afblijven dan…

Ik had besloten dat het een dame is.

‘Het is hier overal een nudistenstrand aan het worden’, zei Rick eens toen hij eens bij ons op het terras aanschoof. Hij heeft altijd nogal moeite met omschakelen en had nog z’n wintertrui en jas aan. Hij vindt het maar niks, al die blote armen en korte broeken. Maar het was al wel 25 graden. Het begon toch al op zomer te lijken.

‘Van wie heb ik dat eigenlijk?’, vroeg hij ook nog even tussen neus en lippen. ‘Zou je dat niet van jezelf kunnen hebben?’, zei ik. Het schoot me te binnen dat Wim vroeger ook lang met een dikke jas aan naar z’n werk fietste en wanneer iemand er een opmerking over maakte zei hij: ‘Wat goed is tegen de kou is ook goed als het warm is’.

De eerste zomer dat hij met de VUT bij huis was zou je dat anders niet zeggen. Hij liep veel in enkel een korte broek en was zo bruin als wat. Ikzelf ben niet gek op warm weer. Vroeger al wanneer het echt heet was heb ik wel eens verkoeling gezocht in de waterbak van de koeien. Het zwembad was immers 5 km verderop en een douche kregen we pas in 1962, net toen ik de deur uit ging om in Hattem aan mijn onderwijs loopbaan te beginnen.

Ik zal nooit onze eerste vakantie vergeten toen we net aan het Schoolpad woonden. Ben en Niesje, onze vaste oppassers, waren al gearriveerd en wij moesten alleen nog beslissen of we met de caravan naar de Franse Alpen zouden gaan of naar Normandië« en Bretagne. De eerste stop werd Zuid Limburg, een mooie natuurcamping. Maar het was er toch een partij heet, te heet om te fietsen of te wandelen en de hele dag draaiden we met de schaduw van dat ene boompje mee waaronder we wat verkoeling probeerden te zoeken. En dat terwijl we op ons erf aan het minstens 30 bomen hadden staan. Het werd toen de westkust van Frankrijk vanwege de verkoelende zeewind waar we op hoopten. Wanneer we bij een camping kwamen zonder een plek bij een boom gingen we gewoon verder. Het werd een mooie vakantie, ook al vanwege alle plekken die aan de Invasie en D-Day herinnerden.

Toen ik Rick later aan tafel vroeg waar hij nog wel eens naar toe zou willen. ‘Normandië’, kwam er ogenblikkelijk bij hem uit. En dat werd het, een gezamenlijke vakantie met Rick. Het beviel van beide kanten zo goed dat er nog veel zouden volgen.

Foto: juni 2009