admin

De Boschkamp in 1939. Hier hebben opoe en opa gewoond met hun 10 kinderen.

"Heb jij ook nog wel contact met Eefje", vroeg Gerrie gisteren. Zij heeft vroeger samen met Eefje, een nichtje van de Egginkskant , in de klas gezeten op de school in de Wildenborch.
Eefje is indertijd verliefd geworden op een Mexicaan en is met hem meegegaan naar Mexico. Ze wisselen af en toe nog brieven. "Nee, ik heb geen contact meer met Eefje". Toch zet me dat wel weer aan het denken. Ze is net zo oud als ik, maar nee veel contact heb ik niet met mijn neven en nichten van vaders kant. Er zijn er ook zoveel. De ooms en tantes …dat gaat nog wel al zijn er nu niet veel meer over. Toen opa nog leefde was het een hele hechte club en via pa en mama bleef je steeds op de hoogte van het meeste wel en wee. Maar als dat weg valt….. Maar wanneer we elkaar bij een gelegenheid zien is er wel herkenning. Het meest zie ik Erna, de dochter van tante Jo. Zij verzorgt haar moeder met liefde. Tante Jo woont nog steeds in het voorste deel van het huis en Erna met Bennie en de jongens in het achterste deel. Ook Jopie, haar broer zie ik nog af en toe, meestal bij Ben en Diny.
Jopie heeft veel weg van opa wat betreft zijn interesse voor techniek, heeft een vliegtuig gebouwd en is vaak in Lelystad te vinden om te werken aan die oude vliegtuigen net als oom Bram.
Wel erg leuk is het dat er goed contact is met onze Amerikaanse familie en de één na de ander komt over om de roots van vader en opa Herman te ontdekken. Binnenkort komen Berdina met haar husband Curtis. Luella en Harold waren hier al en ook hun dochter Nancy.
We wonen ook wel een eind uit de buurt wat familie betreft.
Wanneer je je eigen zus en broers bijhoudt blijft er ook niet veel tijd meer over.
Maar wanneer het weer april is pakken we de caravan en de honden , zetten de Grolsche Hofzangers op en zingen alvast: Den Achterhook, Achterhook… is de streek van mien hart. Veur mien is-t de parel van heel Gelderland enz.
Dan gaan naar Camping De Boomgaard en zetten daar onze sleurhut neer en kunnen we regelmatig een lang weekend of een weekje ons in het familie gebeuren storten of in elk geval in de mooie natuur daar.

Tante Geertje l. 90 jaar en oma van der Kolk r. 94 jaar, tussen Gerda l. en Niesje in.

"Ja, dit is onze Laska…wij hebben niet veel fantasie…we hebben altijd een Laska", zegt Gerrie, wanneer we bij hun boerderijtje arriveren. De kleinzoon heeft ze op de arm, want Gerrie en Gerrit passen op zoals het goede grootouders betaamt. Vroeger woonde opoe bij je in. Dat was nog gemakkelijker met oppassen, maar dat had ook weer zijn nadelen. Kleindochter Inti (= zonnetje) is binnen met opa Gerrit. En zo praten we weer bij terwijl Inti met een klein hengeltje visjes aan het vangen is uit zo’n kartonnen vijvertje op de lage tafel tussen ons in.
Er zijn mannen bezig om een nieuw dak met pannen over het riet aan te brengen. Het oude riet blijft zitten vanwege de goede isolatie. Moeten we maar eens onthouden!
Na de lekkere broodjes tussen de middag gaan we naar Wezep naar tante Geertje die samen met moeder van der Kolk tot de "laatsten de Mohicanen" behoort in de van der Kolkfamilie. Binnen een half jaar tijd hebben we nu al twee keer de neven en nichten bij elkaar gehad. Erg leuk! Jacomijn is degene waarmee ik via email en mijn site regelmatig contact heb! Er worden heel wat herinneringen opgehaald
Dan gaan we met Ben en Niesje mee naar huis. We vertellen dat Robin bij ons in het winkelcentrum in de vitrine van een makelaar bij plaatjes van huizen die hier te koop zijn een groot vierkant huis ontdekte met een groot balkon. Hij vroeg: "Hebben jullie in dàt huis gewoond, oma"? Ik snapte hem eerst niet, maar toen zei hij: "Ja met dat balkon waar jullie er eentje over de rand lieten hangen"!
Toen begreep ik hem. Kort geleden was hij met ons in Hattem en wezen we hem het huis aan waar de jongens van der Kolk geboren waren. Ook het balkon, waar ooit Wim en Piet om de beurt Ben over de rand lieten hangen om te kijken wie dat het langst vol kon houden, had zijn interesse! Dit Emmense huis op het plaatje leek er inderdaad precies op.
Ik vroeg Ben:"Waarom liet je ze dat toch doen? Was je niet bang"? "Och", zei Ben,"Piet zei dat me helemaal niets kon gebeuren en dat geloofde ik gewoon"!

"Ha…ze is er weer? Hoe was Nieuw Zeeland? Vertel..vertel!" De schilderavonden zijn weer begonnen bij Ellen. De keren die ik gemist heb mag ik inhalen. Maar ik kwam vanavond helemaal blanco en had geen idee wat ik zou gaan doen.
We hebben eerst bij een kop koffie doorgepraat wat er dit seizoen op het programma staat. Samen komen we tot het besluit om: te oefenen in portret schilderen, iets meer te leren over composities en wanneer je zin hebt iets met gemengde technieken te gaan doen.
Het eerste uur ga ik eerst maar inspiratie op doen in boeken en tijdschriften. Ik ben nogal een fan van Hans Musters en Sam Drukker. Hun mooie vrije stijl vind ik geweldig.
Toch begin ik aan een kleine impressie van Lake Taupo. En dan komt de inspiratie ook vanzelf weer.
Met Toska gaat het nu steeds beter. Het is echt een hele lieve hond en zoals Jannie zei: een allemansvriend. Ze gaat steeds bij mensen die op bezoek zijn aan hun voeten liggen. Dat deed Scott ook. Dat deed ze gisteren ook bij Gerald, je weet wel…
Die zei toen nog:" Dat zou een geweldige hond zijn voor mijn zus in Appingedam". Haar hond is net overleden. Ik moet er nog niet aan denken. Maar wanneer op een regenachtige dag 3 honden in de keuken liggen… Nou ja… voorlopig…. we zien wel.
Morgen wordt tante Geertje in Wezep 90 jaar en gaat het weer een soort reünie van de van der Kolkjes worden.
Maar eerst gaan we op de koffie in Doornspijk bij nicht Gerrie en haar Gerrit. Ooit hebben we daar onze kleine Laska vandaan gehaald. Moeder Laska was een kruising Schotse collie. Toen ze loops was zagen ze een aardige reu, een soort terriër, op hun erf verschijnen. Ze vonden dat wel een geschikte partner voor hun Laska. En zo kwamen wij aan die grandioze eerste hond, een aanwinst voor ons èn voor de buurt in de Marnixstraat!

Nee dit is Jacky natuurlijk niet, maar Chess van Henk en Anneke. Hij wordt vaak ingezet bij wedstrijden met jachthonden. Hij valt onder de opdracht Fred en Jack. Hij moet de jachthonden proberen af te leiden.

Vandaag was Gerald op bezoek, je weet wel …die Vutter met groene vingers die zich bij Mark en Jennifer ook al uitleeft in de tuin. Hij was diep onder de indruk van ons uitzicht en heeft al veel handige tips gegeven van het 1 x per week onderdompelen van de orchideeën, het knippen van de rozen en het op de kop zetten van een paar stukken van de tuin.
Zo bij de koffie vertelde hij dat hij ooit jachtopziener geweest is in de buurt van Velp. Laat nou onze oom Gijs daar in de buurt ook jachtopziener geweest zijn. Die woonde in De Steeg in het bos. Hij kende oom Gijs en tante Mies goed want hij moest wel eens samen met oom Gijs een drijfjacht helpen organiseren voor de hoge heren, vaak prins Bernhard en zijn gasten. Hij vertelde over het Jack Russeltje van oom Gijs dat door een wild varken aangevallen was en waardoor z’n buik opengereten was. Ter plekke werd het buikje dichtgenaaid. Het beestje overleefde het trauma.
Een tijdje later mocht Gerald met prins Bernhard en Pieter van Vollenhoven op jacht. Hij had de Jack Russell meegenomen… zo in zijn jas! Het beestje mocht van de prins beslist niet los, want dan zou de drijfjacht met de andere jachthonden verstoord worden. Nee, hij zou hem goed bij zich houden.
Maar de jachthonden bakten er niks van en Gerald stelde voor om zijn hondje in te zetten. De andere jachthonden gingen in de auto en oom Gijs z’n Jacky dreef zoals het hoorde de wilde varkens de goede kant op. Er werden er 4 geschoten.
Prins Bernhard was onder de indruk en bood 1500 gulden voor het slimme hondje. “Dat zal ik eerst aan Gijs moeten vragen “, zei Gerald toen, “want het is zijn hond. Ik geef u alleen niet veel kans dat hij hem wil missen”. Toen kreeg hij zijn ƒ 7,50 voor hemzelf en ook ƒ 7,50 voor de hond, de normale vergoeding voor medewerkers aan een drijfjacht.
Toen hij Jacky terugbracht vertelde Gerald natuurlijk van het aanbod van de prins. Gijs en Mies hadden elkaar eens aangekeken. Een jachtopziener verdiende schandalig weinig. Toen zei oom Gijs: “Al bood hij 5 x zoveel dan kreeg hij hem nog niet. Hij heeft een tijdje terug ons leven gered en brand voorkomen doordat hij ons wakker blafte”.
Bovendien vertelde oom Gijs me eens dat hij dat onderdeel het minste van zijn werk vond: de weg wijzen waar de meeste zwijnen zaten…het voelde als een soort van verraad aan de dieren.

Diny met kleindochter Sascha

Anda en Dick hebben een heel mooi appartement. Lekker ruim, maar niet te! Ze zitten op de begane grond, hebben twee balcons waarbij ze een prachtig gezicht op de tuin hebben die door hoveniers onderhouden wordt. Ik denk wel eens …ze zouden zo met hun huis in Schöner Wohnen kunnen staan. Met zorg is alles ingericht, een glazen tafel bij de stijlvolle bankjes. Een boekenkast in een hoek, niet te overheersend, maar waar alles soort bij soort is gerangschikt. Ik denk dat Dick daar de hand in heeft gehad, want Dick houdt van netjes en van systeem. Ooit vertrouwde Anda mij toe: "Ik hoef echt ’s avonds niet de deuren te controleren voor we naar boven gaan, want Dick doet het dan altijd nog een keer". Makkelijk toch!
Jarenlang heeft Dick ook in de keuken de scepter gezwaaid, want hij was steeds iets eerder thuis dan Anda. Nu zijn ze dan allebei met de VUT….dachten ze. Maar Anda is al weer ingehuurd voor een speciaal project, waarbij Dick achter de schermen hand- en spandiensten verricht.
Maar ze zijn ook opa en oma. Britt en nu ook Lynn zijn hun oogappeltjes. In de kelder helemaal beneden heeft Dick een kist met speelgoed voor als die kleine meiden er zijn, want er wordt regelmatig, zij het niet op vaste tijden, opgepast. En…. dan komt die kist te voorschijn.
Pas kwam Stefan binnen. Hij woont in Rotterdam en dacht in het keurige opgeruimde appartement van zijn ouders binnen te stappen. Hij keek stomverbaasd om zich heen en riep: "Is hier een bom ontploft of zo…."?
Ook Diny past regelmatig op kleindochter Sascha. Net als iedere oma is ze geweldig trots op haar. Pas deed ze haar eerste losse stapjes door de kamer. En als zij er niet is doet opa Ben niet voor haar onder. Hij redt zich ook prima met Sascha.
Met Ben en Riet tijdens onze Nieuw Zeelandreis was het al net zo: Hun dochter mailde de vorderingen van hun kleinzoon. "Stefan staat al en hij is pas 7 maand. Vind je dat niet vroeg?", meldde Riet stralend.
Die van ons zijn al bijna 10, maar we staan ook te glimmen wanneer we Robin zelfstandig zien grasmaaien en na die tijd alles weer keurig schoon zien blazen met de compressor! Of wanneer Eva Amber een parcours laat lopen wat ikzelf nog niet voor elkaar krijg.
Dat je aan kleinkinderen zo veel plezier kunt beleven!

Het gezin Bijenhof op "De Haar"
Van l. naar r.zittend Hermien, Coba en Rika
Wim naast opoe.- ik gok op 1933-

Toen de oorlog voorbij was ging alles weer zijn gangetje. Sjoerd Aartsen werd als kleermaker, vanwege zijn speciale stoffen, zoals reeds gememoreerd nationaal bekend. Hermien:"Ik heb hier een kast vol met bekers en medailles die Sjoerd allemaal tijdens wedstrijden gewonnen heeft. Op die foto daar krijgt Sjoerd een beker overhandigd die hij zojuist heeft gewonnen. En wat zo leuk is, het kostuum dat Sjoerd daar aan heeft, is al wel 35 jaar oud. Het wordt nu gedragen door Niels Vogtländer, één van mijn kleinzonen. Sjoerd maakte kostuums voor professoren, doktoren en allerlei deftige namen.
Toen tijdens de begrafenissen van prinses Juliana en prins Bernhard de namen van de aanwezigen werden voorgelezen, heb ik heel wat keren tegen mezelf gezegd, die en die ken ik. Die hebben in het verleden ooit al eens bij Sjoerd een pak laten maken.
Ja ik mis Sjoerd nog elke dag, maar als ik dood ga zie ik hem gelukkig weer", zo zegt Hermien berustend.
"Toch vind ik het fijn dat ik er ’s morgens nog ben en kan genieten van mijn ontbijt: zwarte koffie en roggebrood en boter. Heerlijk", zo zegt de krasse 87-jarige die benieuwd is of er op 5 mei nog Canadezen in Vorden komen die ooit in huize Aartsen te gast zijn geweest.

Onze plek voor een korte middagdut. Hier nog met Scott!
Jammer….vandaag geen tijd!

Mark en Jennifer hebben een tuin…niet zomaar een tuin. Nee, deze tuin hoort helemaal bij hun 30er jaren voormalige dokterswoning. Veel buxus, een plataan, vruchtbomen, hulst, taxus, een enorme conifeer, een garage helemaal bedekt met klimop en een beukenhaag. En er zijn een paar mooie zitjes!
Daar moet wel het een en ander aan gebeuren. De beukenhaag wordt uitgebreid, de conifeer moet weg en er moet gesnoeid en de plataan moet verplaatst van de plek vlak bij de keuken naar één van de zitjes
Daarvoor hebben ze een vutter met groene vingers als hulp. Nee…..Wim niet, die heeft meer dan genoeg aan ons eigen erf. We kwamen deze week even langs. Er lag een hoge bult van voor naar achter met takken. Jennifers ouders, Klaas en Boukje, hadden ook al helpen sjouwen.
Vandaag heeft Wim geholpen met het afvoeren van al dat groen. Mark had de bus geleend bij Wortman. Drie bussen en een paar aanhangers vol zijn er afgevoerd…ook gedeeltelijk naar onze takkenwal. Afgelopen week hadden we al verbouwingsafval weggebracht. Alle beetjes helpen.
Mark had er even genoeg van aan ’t eind van de middag. Na de laatste vracht dronken we thee. Hij had volgens mij wel graag een uurtje op onze speciale middagdutplek willen liggen. Maar er moeten nog lampen opgehangen worden…..

In het midden tante Hermien met Johan en Carin. Mama loopt er achter en ik links.

"Sjoerd kwam in de loop van 1940 weer naar Vorden en pakte hij hier de draad weer op: kleermaker. In die oorlogsjaren hebben we hier heel wat bombardementen meegemaakt", zo vertelt Hermien Aartsen. En alsof het de gewoonste zaak van de wereld was, huize Aartsen bleek in de oorlogsjaren een "walhalla" voor de onderduikers. "Er hebben bij ons inderdaad tientallen Nederlanders ondergedoken gezeten. Die sliepen en aten hier. Wij hadden altijd genoeg te eten, mijn ouders hadden immers een boerderij. Mijn man was altijd bezig andere mensen te helpen. Onder de onderduikers was ook dominee Slomp, beter bekend als "Frits de Zwerver".

We zijn nooit bang geweest dat "ze" de onderduikers zouden ontdekken. Ik herinner mij nog dat wij hier een Franse officier een poos onderdak hebben verleend. Die hadden ze in Dachau alle nagels van de vingers getrokken, verschrikkelijk! Toen we bevrijd waren hebben we ook een paar weken Canadezen in huis gehad. Die hebben toen wel een week gevochten om over de IJssel te komen. Gebakken aardappels en verse melk, dat was hun lievelingskostje. Van één van hen kreeg ik een schoenborstel cadeau, die gebruik ik nog altijd.
Ook hadden wij een Canadese verzorger in huis. Ik weet niet precies meer hoe hij heette, een heel aardige man.
Toen hij wegging gaf hij mij dit boekje met versjes "Hyms for Canadian Forces". "Ik heb het van mijn moeder gekregen en jij bent hier in Nederland mijn moeder geweest en daarom geef ik het jou", zo zei de Canadees. Lief hè", zo blikt Hermien Aartsen terug.
"Zo rond de bevrijding ben ik een keer heel boos op Sjoerd geweest. We kregen een seintje dat er bij een boer in het Galgengoor op zolder 30 Duitse militairen zaten die zich over wilden geven. Sjoerd en Gerrit Broekgaarden er direct op af. Naar beneden komen zeiden ze tegen die Duitsers. En ze kwamen naar beneden met het geweer in de hand die ze meteen afgaven. Wat was ik kwaad, die Duitsers hadden Sjoerd en Gerrit wel dood kunnen schieten", zo zegt Hermien.

Eva met ons proeike Amber.

"Wat is dat nou weer? Wie is toch die Proeike?" Wim komt vanaf de postbus lopen, waar hij een praatje heeft gemaakt met Geert, de postbode. Hij heeft een brief voor mij in zijn hand, een grote. Wim zit dan al wel 43 jaar met een Achterhoekse in het bootje en weet al heel veel eigenaardigheden over de Achterhoek en zijn bewoners, maar dit is nieuw voor hem.
Wanneer er "proeike" op staat moet het wel over een paard gaan. Ik denk dat Diny er misschien iets mee te maken heeft, al is dat niet zo’n schrijfster. En ik ben ook niet jarig.
Nee… het is een dikke brief van nicht Gerrie met een sticker van een paard er op en daar staat dat "proeike" bij. Gerrie en ik zijn, samen met Gerke dan, even oud en in en om Vorden opgegroeid. Onze familie is behoorlijk close. Gerrie kwam uit de buurtschap de Wildenborch- je weet wel- van de dichter Staring die daar vlakbij op het kasteel De Wildenborch woonde. En net als ik is ze opgegroeid op een boerderij. Oom Wim, de enige broer van mama, tante Hermien èn tante Riek, was ook al gek op paarden. Ooit was hij in militaire dienst en maakte deel uit van "De Gele Rijders", de soldaten te paard.
Wanneer je een paard of veulen riep om die uit de wei of stal te halen riep je altijd: "Proeike…proeike….".
En ging je de koeien ophalen voor het melken dan riepen we: "Kodda…kodda…kodda", een afkorting van "kom dan"!
Als je de kippen ging voeren riep je "Tsjiep tsjiep…tsjiep" en ze kwamen aanrennen. Had opoe voer voor de kat dan riep ze: "Pieie…pieie" en de katten kwamen op het voer af. Alleen de hond riep je bij zijn naam: Trixie, Sacha. Laska, Kim, Scott, Tessa of zoals nu weer Toska. Toska is nog herstellende, maar het lijkt allemaal weer in orde te komen.
Toen Wouter eens met een Roemeense vriendin bij ons was kwamen we ook even bij de kippen en ook zij riep ze met tsjiep…tsjiep… tsjiep! Wereldtaal dus.
Maar ik ben heel blij met een brief van Gerrie.

"De Haar", geschilderd door tante Hermien.
Ook Diny en ik zijn hier geboren.

Hermien Aartsen is één van de Nederlanders die zich de oorlog en de bevrijding nog goed voor de geest kunnen halen. Ze vertelt over haar man Sjoerd met wie ze zoveel fijne jaren heeft gehad, over haar vier kinderen en 10 klein- en 5 achterkleinkinderen. Voor hen schreef zij een boekje over haar leven getiteld "Herinneringen van Hermien Aartsen".

Ze vertelt hoe verdrietig ze was en soms nog is over het verlies van een zoontje en dochtertje. "Och weet je, als ik verdrietig ben ga ik schilderen, hier aan de werktafel bij het raam". Aan de muur hangen enkele door haar gemaakte schilderijen, met name winterlandschappen. "Sjoerd en ik gingen in de winter nog wel eens skiën", zo legt ze uit.
"Op dit schilderij staat de boerderij "De Haar". De boerderij dateert uit 1803, daar ben ik geboren". Sjoerd en Hermien waren tot over de oren verliefd op elkaar. "Dat is ons hele leven zo gebleven. Toen hij me leerde kennen, werkte ik aan de Ruurlose weg bij dokter Servaas. Ik was toen 14 jaar, dus nog erg jong.

Toen Sjoerd mijn leeftijd hoorde (hij was 9 jaar ouder) zei hij, dan wacht ik nog wel een paar jaar. Toen ik 17 was kregen we verkering. Op 18 augustus 1939 zijn we getrouwd, een stralende dag. Zien we er niet erg gelukkig uit", zo zegt Hermien terwijl ze mij de trouwfoto laat zien! Niets teveel gezegd…een prachtig paar!
"Een paar dagen later kwam politieagent Kamphuis bij ons aan de deur met een oproep voor Sjoerd. Hij moest in militaire dienst. Het voelde als een steek door ons beider harten. In militaire dienst, wanneer zou hij terugkomen? Allemaal vragen. Agent Kamphuis vertelde nog dat hij de oproep al een paar dagen geleden had ontvangen, maar dat hij gewacht had met afgeven tot na onze trouwdag. Tien dagen later vertrok Sjoerd al. Bij het afscheid gaf hij mij het volgende gedicht:

"Bemoediging"
"Een mensch lijdt dikwijls ’t meest,
Door ’t lijden dat hij vreest.
Doch dat nooit op zal dagen.
Zo heeft hij meer te dragen,
Dan God te dragen geeft.

Het leed dat is drukt niet zo zwaar,
Als vrees voor allerlei gevaar.
En komt het eens in huis,
Dan helpt God altijd weer
En geeft Hij kracht naar kruis"

Sjoerd vertrok in eerste instantie naar Breda, vandaar uit naar verschillende plekken in Nederland. Intussen was de oorlog uitgebroken. Sjoerd zou in Amsterdam zijn, kleren maken voor de militairen. Ik hoorde niets van hem. Ik wist niet eens of hij nog leefde. Ik besloot om hem te gaan zoeken. Heb ik ook gedaan.
Samen met een schoonzus en twee ooms Bijenhof. We zijn vanuit Vorden met de auto vertrokken, dwars door de Duitse linies, op weg naar het RAI gebouw in Amsterdam. Plotseling ontmoette ik Sjoerd daar, we vielen elkaar in de armen, zeer emotioneel. Ook de beide ooms konden hun ogen niet droog houden".