Weblog2

Af en toe had ik contact met neef Jan Harwig, ik ken hem vanaf mijn geboorte en nu hij ziek is komen de herinneringen boven.

‘Je krijgt bezoek’, meldde buurvrouw Anja per telefoon. ‘Er was hier een ouder echtpaar naar jullie aan het zoeken. Ze komen eraan’. Ik werd wel nieuwsgierig wie dat konden zijn. Even later zijn ze er, Wim had intussen gauw het hek open gezet. Het zijn Jan Harwig met zijn vriendin Gé. De koffie was gauw gezet en de herinneringen aan zijn jeugd waarin hij vaak op de Haar was haalde hij maar wat graag op.

‘O.. is zij het van die luier!’, zei Gé. Neef Jan had haar blijkbaar een aantal familiebekentenissen gedaan. Jan was 15 toen ik geboren werd en hij was zo handig met baby’s geworden toen zijn kleine broertjes Johan en daarna Jaap jr geboren werden, dat hij dat graag liet zien toen ik er eenmaal was.

Die dag kwamen Jan en Gé zomaar onverwacht op bezoek. Ze waren voor een bridge weekend in Dwingeloo en Jan besloot voor hun afreizen naar Utrecht een van zijn favoriete nichtjes op te zoeken.

Tja… als je behalve zijn gave in luier verwisselen aan den lijve ondervonden hebt en aan het eind van de oorlog samen tussen mestvaalt en boerderij de Haar plat op de grond gelegen hebt in dekking voor de Engelse bommenwerpers, dan geeft dat een band. Hij vertelde vol verve hoe toen de bommen met vreselijke knallen bij Biesterveld in de wei vielen en een paar koeien gedood werden. De Haar kwam er goed van af. De Haar lag nogal dicht bij station Vorden en de spoorlijn naar Winterswijk die doorging naar Duitsland.

Jan zat echt op de praatstoel en vertelde de ene gebeurtenis na de andere, ook over zijn werk als deurwaarder bij de Belastingdienst. Het werden een paar gezellige uurtjes bij ons in de keuken aan het Schoolpad met Jan en Gé. Wel weer apart dat zij dezelfde naam draagt als Jans vrouw Gé die overleden is. Net zo bijzonder eigenlijk als het feit dat de naam van onze tweede vader dezelfde is als van onze vader Hendrik Jan. Alleen werd die laatste Hein genoemd.

Kort voor Jan overleed belde hij me om afscheid te nemen. Opnieuw viel een stukje van mijn verleden weg. Dank Jan voor wie je was…

foto: Jan en zijn verloofde Gé helemaal bovenaan toen Jan in militaire dienst was. Hier vieren we het 40 jarig huwelijk van opa en opoe Bijenhof, nu nog net op de Haar-1949.

Even weten wie het zijn? Bovenste rij: opa Harwig en Jan Harwig en Gé. 2^e rij: tante Hermien met Carin, Coba, Rika, Janna en Willem Daaronder: Opa en opoe Bijenhof, opoe Aartsen en ome Jaap met Hennie Harwig. Onderste rij:  Diny( beetje vaag), Hetty, vriendinnetje Lia, Hannie , Heintje en Gerrie Bijenhof, Gerke Aartsen en  Jaap(je) Harwig.

Vanaf onze vroege jeugd werd steeds gezegd dat ik op vader Hendrik Jan leek en Diny meer op onze moeder. Hendrik Jan was muzikaal, speelde klarinet èn ook orgel. Hij speelde er op de Boskamp geregeld op terwijl de rest van het gezin de liederen van Johannes de Heer en sommige psalmen meezong. Jaren nadat onze vader overleed ging het orgel dat hij op de Haar had aangeschaft met ons mee naar de Boomgaard. Daar stond het mooi te wezen tot… ik op orgelles moest. Ik leek toch zo op Hendrik Jan…Hij had zichzelf leren spelen volgens de Klavar Scribo methode. Mijn orgelspel bleek geen succes. Ik vond er niks aan. Het enige wat ik onthouden heb was het mopje van onze orgelleraar Fente die speciaal voor Willy ten Broeke en mij vanuit Zutphen naar Vorden kwam. Hij vertelde zoiets als dat hij op zijn rug in het gras lag en naar de vogels keek. Hij zou wel willen dat koeien ook konden vliegen totdat een overvliegende vogel zijn poepje liet vallen precies in zijn gezicht. Vond ik ook al niet erg om te lachen. Het oefenen thuis werd ook niks. Ik deed mijn best maar veel te kort waarschijnlijk. Na een jaar mocht Diny. Zij vond het wel leuk en had er ook succes mee bij de dames van de Lindese Vrouwenvereniging die ze met Kerst mocht begeleiden. Het enige vers dat ik kon spelen was : Neem Heer mijn beide handen, het lievelingsvers van Hendrik Jan. Daar bleef het bij. Blokfluiten kwam er wel bij en vooruit dat ging. Daar had ik wat aan wanneer ik een maal juf was. Zowel Diny als ik zongen graag, meestal tijdens de afwas, ik eerste en Diny tweede stem. We kochten samen een platenspeler en draaiden onze lievelingsmuziek grijs zoals: Muss i denn zum Städtele hinaus dat werd gezongen door Elvis Presley en ook  Mireille Mathieu. En dan.. Twee reebruine ogen, die keken de jager aan. Klonk best mooi, vonden we zelf…. 

En onze nakomelingen? Alleen Mark deed kort een poging om te trommelen. Ze hielden zeker van muziek, Rick al helemaal, maar daar bleef het bij. Ze hoefden van mij niet op muziekles.

Bij Ben en Diny is Berend Jan op pianoles geweest maar ik geloof niet dat hij dat heel geweldig vond, mocht een keer voor sinterklaas iets spelen. Maar Wouter heeft wel muzikaliteit geërfd. Wat me later wel opviel en nog steeds…? Wanneer Diny het erg naar de zin heeft loopt ze te fluiten. Nee, ik niet. Maar Gerhard doet het net zo, precies hetzelfde fluitje als zijn tante Diny….

Spontaan stond hij naast zijn fiets toen ik tussen de middag langs de Grote Gracht terugliep naar school. Hij droeg een stoere donkerblauwe jopper, zo’n houtje touwtje jas, je weet wel. En meteen kwam het er uit: ’Heb je zin om met me mee te gaan naar de film?’ Ik kende hem nog niet goed. Ja, hij deed wel eens met ons mee als we na schooltijd op het schoolplein nog even volleybal speelden. Hij woonde immers net naast de school en achteraf had hij ’toevallig’ net even tijd voor een korte pauze terwijl hij aan zijn studie zat.

Ik wilde niet meteen toehappen. Van schrik vroeg ik: ’Welke film?’ Het bleek een oorlogsfilm te zijn De Overval. En zo ging ons allereerste uitje naar Zwolle. Ik had toen al kunnen weten dat zijn interesse in oorlogsfilms blijvend zou zijn. De Overval was een Nederlandse film die in de afgelopen 2e WO speelde en over een overval van het verzet ging.

Dat ging er mee door. Nu kan ik ze niet meer waarderen en al helemaal geen misdaad- of van die vechtfilms. Wanneer Wim naar zo’n knokfilm kijkt beweegt zijn hoofd met iedere klap die er gegeven wordt mee.

Maar ja…. na die film volgden er meer en de wandelingen in Molecaten langs het Mierenpaadje en de Mariaboom deden de rest. We gingen zelfs eens met de motor die kant op. We kwamen langs een slagboom. Daar moesten we onderdoor. De ketting ging eraf en we zagen ons dat hele stuk al terug lopen. We kwamen weer bij de slagboom. Wim hield de motor weer schuin om hem er onderdoor te krijgen en raad eens wat? De ketting zat er weer op. We hebben heel wat tochtjes gemaakt op die motor. Hij wilde mij ook wel leren motorrijden. Dat gebeurde langs de Lieferinkweg in Linde. Mama moest het eens weten Oohh! Maar nadat ik rakelings langs een slootkant scheerde met Wim achterop, was het gebeurd met de les. Hij heeft de schrik nog in de benen.

Wanneer Wim op zee zat werd er nog wel eens misbruik van die motor gemaakt. Henry ging er eens mee naar ds Nawijn om het briefje met psalmen en gezangen voor het tekstbord in de kerk op te halen. Gesnapt! Ik meen dat hij ƒ 50 boete moest betalen. Moeder was des duivels, niet alleen op Henry, maar ook op die agent die wist dat boete betalen voor hen heel lastig werd. Tja als een agent in Hattem die DKW125 motor zagen rijden en Wim zat er niet op… dan wisten ze het wel!

Deze gebeurtenissen dateren uit de zomer van 1963 en 64, nu 57 jaar geleden. Tja… sommige belevenissen blijven je altijd bij. Ken je dat?

Foto: Tja… net naast de school. Ik kon zo door het hekje naar moeder Siet voor een kopje thee na schooltijd.

De naam Brincker zie je vaak op oude foto’s staan, blijkbaar een gerenommeerd fotograaf uit Zutphen. Vanuit de hele omtrek kwamen de mensen er naar toe om voor zich bij allerlei gelegenheden te laten vereeuwigen.

Wim Harwig liet gisteren deze foto’s zien op zijn website, foto’s van ons beider grootouders: Opa Johan Berend Willem Bijenhof en Heintje Barmentloo. Het viel hem als fotograaf op dat de foto’s nog zo duidelijk waren gebleven na 120 jaar. Hij begreep alleen het kleurverschil niet.

Ik ga er van uit dat deze uit hun jonge jaren stammen. Opoe kwam uit Voorst en werkte bij een rijke familie waar ze de kookkunst leerde waarvan wij later nog volop konden meegenieten. Ik had nog nooit een foto van de jonge Johan Bijenhof gezien en ik zie gelijk dat moeder Coba op haar vader lijkt.

Meteen zie ik duidelijk het verschil in karakter aan hun uitstraling. Opa de rustige en de levendige, duidelijk aanwezige en zorgzame opoe. Aan beiden heb ik zulke mooie herinneringen. Ze hebben mij mede gevormd tot wie ik geworden ben.

Ik moest vanmorgen steeds aan opoe Kornegoor denken. Wat een prachtig mens was ze. Ik heb haar nooit sacherijnig of verdrietig gezien maar ze heeft in haar leven toch het een en ander voor de kiezen gehad. Ze heeft een klein meisje verloren aan een longontsteking dat in de 20er jaren dodelijk kon zijn. De kleine Martha overleefde het niet en haar tweelingzusje Dine wel. Tijdens of net na de oorlog overleed haar man en drie jaar later een dochter, Hanna, die met vader Hein was getrouwd. Op alle hoogtijdagen was opoe Kornegoor bij ons op de Boomgaard van de partij en bracht haar opgewekte natuur mee. Wim mocht haar later na een verjaardag wel thuisbrengen en kneep ze hem eens even in de knie en zei: ’Toch mooi dat ik zon jonge kearl nog es efkes in de kneene kan kniepen’.
Waarom ik toen aan haar moest denken?
Die avond waren we voor het eerst in het nieuwe Atlastheater geweest naar een voorstelling van Daniël Lohues. En een van zijn eerste liedjes was:

Elk mens die hef zich ‘m kruus te dragen
Opzich bennen die kruuzen precies eben groot
’t verschil is; de iene hef der iene van piepschoem
En de ander die hef ‘m van lood.

Tja.. wij zijn de enigen niet die wat mee te dragen hebben in het leven. Het was goed dat het donker was in de grote zaal met twee balkons. Het eindigde met:

A’j almaol joen kruus op ’n bulte zal gooien
En as dan daorna deur ’n engel zegd weud
Pak mar weer iene, ’t maakt niet uut welken
Dan zuuk ie uuteindelijk, as ’t der op ankomp
Joen eigen der weer tussenuut.

De rest van de avond kon ik luisteren met een glimlach want heel vaak gebruikte hij wijsheden van zijn vader, moeder of opoe. Net zoals wij dat vaak doen. Doorgeven wat je meegekregen hebt.
En dat is mooi!

Kleinkinderen

We zien de kleinkinderen niet meer zo vaak, maar de band die we samen hebben blijft voor altijd. Die hebben we opgebouwd tijdens hun jonge jaren toen ze regelmatig bij ons over de vloer kwamen. Veel spelletjes gespeeld en elke vakantie gingen we op stap. Zo ging Robin ook eens mee naar de camping.

2009- Een herinnering:

‘Oma, hebben jullie een schaakspel?’ Daar zal je het hebben, nu val ik door de mand. Ik kan nl niet schaken. Ooit heb ik een poging gedaan toen onze jongens nog op de lagere schoolleeftijd waren. Dat werd een mislukking, ook omdat Gerhard er al snel een kei in bleek te zijn. Die schaakte er wat af. Van Cyril onze buurjongen in Hengelo leerde hij de kneepjes van het vak. Op school won hij alles en met de schaakgroep van de Marnixschool kwam hij in Hengelo goed voor de dag. Vriend Ipe heeft hij eens een weekend lang zitten tergen met dit spel, want Ipe gaf dat maar zo niet op.

Nu wil Robin dus graag schaken. Ook hij speelt het wel met buurjongen Yoeri. Ik heb begrepen dat hem dat eveneens goed af gaat.

Vanmiddag werd er dus een schaakbord gekocht en daarna, zelfs tijdens de pizza, zaten Wim en Robin al in een spel verdiept. Dit laat ik met liefde aan Wim over. Zonet hebben we gezellig met wat drinken en een bakje chips naar de dvd van Een brief voor de Koning zitten kijken, ook al een favoriet boek van Gerhard vroeger.

En verder deze week? We gaan nog naar de boerderij. Johan leg de overal maar klaar!

Het is net of je weer thuiskomt wanneer we op De Boomgaard aan rijden. Die voortent was nog even een karwei, maar met die handige kleinzoon van ons scheelde het weer. Hij was op tijd voor het melken en ligt net in bed na me verslagen te hebben met kaarten. De beide honden liggen bij hem in de voortent en de wekker staat ingesteld op half 7.

Morgenvroeg staat Robin weer in de bekende rode overal in de melkput. Hij geniet!

Er is hier heel wat te beleven voor Robin. Eerst gaat hij hand- en spandiensten verrichten in de melkstal. Dan gauw eten en even later komt de vrachtauto met de beide kooien voor het bekappen er aan en haast hij zich weer naar de stal. Het is nog een hele klus om de koeien in de kooien te krijgen. Als ze er een keer inzitten gaat alles bijna automatisch. Het bekappen gaat met een soort slijpmachine en dan hoeft er alleen nog ontsmet te worden. Robin mag helpen om ze aan de buitenkant een halster van touw om te doen als ze eenmaal vastgezet zijn. Hij glimt van trots. Intussen ga ik naar tante Jo om de fotoboeken om te ruilen. Morgen kan ik weer aan het kopiëren met de foto’s die me aanspreken.

Natuurlijk vanmiddag even naar Diny en nu zit ik even bij Wim die zich vermaakt bij de Tour de France in de recreatieruimte. Robin? O die maait het gras. Wat zal die slapen vannacht.

Eén van de bewaard gebleven foto’s laat een nog jonge Anton Voortman zien met een donkere jongeman met een soort leger jeep erachter. Aanvankelijk werd gedacht dat deze jongeman Wim of Sjaak was, de jongens uit Papoea Nieuw Guinea die bij de Voortmans een aantal jaren in huis waren. Maar dat kan natuurlijk helemaal niet. Dit moet een van onze bevrijders zijn. Het waren de Canadezen die de Achterhoek hebben bevrijd en vandaar verder naar het Noorden trokken. Het heeft nog heel wat schade en mensenlevens gekost in de buurt van Zutphen. Anton zal hier een jaar of 8, 9 zijn. Bijzondere foto is het, net zo bijzonder als het dagboekje van ome Jan Eggink dat hij schreef tijdens de bevrijding van Vorden en omgeving omstreeks 1 april 1945.

‘Alles sal reg kom’, zei een van ons. ‘Behalve de kromme benen van Hofmeier’, antwoordde moeder Siet gevat. Het schijnt te maken te hebben met de vroegere slager Hofmeier die het varken dat geslacht moest worden tussen de benen klemde. Het zijn van die Hattemse gezegden en daar wist moeder Siet er wel wat van. Het was de laatste keer dat we haar opzochten in de Bongerd en we gezellig samen in het restaurant van de Bongerd koffie hadden gedronken en vooral veel gezongen, want dat kon ze tot het laatst nog heel goed. Bijna het hele liedboek plus het Hattemse volkslied kende ze uit haar hoofd.

Vandaag is het haar verjaardag en ik denk dat de rest van de familie er ook wel even bij stil staat. Op 23 april 1913 werd ze geboren als oudste in het gezin de Bruin in Wapenveld. Gerard, Wim en Bé volgden. Ze schijnt altijd al een bijdehandje geweest te zijn. Oom Bé vertelde eens dat hij als jongen zijn hand op een dubbeltje legde, maar dat zus Siet daar ogenblikkelijk gewag van maakte. ‘Moe, Bé hef een dubbeltie onder zien hand’.

Behalve bijdehand was ze een geweldige moeder en oma. Paul Sietse en Gerard vertelden pas nog over haar wanneer ze eens per week tussen de middag bij haar kwamen eten en toen Gerard in Zwolle naar school ging mocht Paul Sietse een vriendje meenemen. Onze jongens mochten ook graag bij haar logeren. Gerhard is zelf in Hattem geboren en heeft tijdens zijn studietijd nog een paar jaar bij zijn oma Siet gewoond. Tot op hoge leeftijd bleef ze het stralend middelpunt.

Dank je wel oma Siet voor wie je was.

16-08 – De Malham Cove hebben we jaren geleden al eens bewonderd. Nu komen we terug en dit keer heel dichtbij, een indrukwekkend hoge rotspartij. De zwaluwen vliegen afen aan naar hun nesten. We vinden allebei dat we nu een lekkere afternoon tea wel weer verdiend hebben. In de tearoom bij de Woolen Mill nemen we er eens van met een flapped Jack erbij, een soort mierzoete havermoutkoek met honing! Het bestellen van de Engelse families is het bekijken waard. ‘What would you like? O… lovely! O nice! Ze komen nog eens terug, vragen opnieuw wat het allemaal is. Eentje houdt alvast een tafeltje bezet en die moet aan het eind ook nog kiezen..

17-08 – Het uitzicht vanuit de caravan is toch zo mooi hier. Met Northumbria (Otterburn) is dit de topper. We maken wat foto’s en ik wat schetsen. Dan kan ik ze later nog eens met verf weergeven hoe deze plek was en voelde.

Dan wordt het tijd voor Manchester. Wat een weerzien!  Joan met gebroken pols en neus. Tom met wat terugslag. Ze beginnen er net weer wat bovenop te komen. Alweer 6 jaar geleden kreeg hij een herseninfarct en is behoorlijk gehandicapt. Hij rijdt buiten op een soort scooter en binnen loopt hij moeilijk achter een soort looprek. Maar hij heeft een positieve levensinstelling. Joan loopt maar steeds achter hem aan en voor hem uit en kletst je de oren van het hoofd. We vertellen elkaar over onze gezinnen. De foto’s van Gerhard en Robin worden bewonderd

Dan is het kwart over 6. Stelle komt ons halen. We gaan met Stella, Pete en Michelle naar de Chinees om de hoek. Een avond met lekker eten, grappen en verhalen van Pete en Stella. Wat een onderhoudend stel. Pete zit in de verkoop . Samen met een compagnon verkoopt hij frisdrankautomaten. ‘Pete sells you eveything he wants’, zegt Joan. Tom geniet ook van de gezelligheid zo met elkaar.. Als we naar huis lopen voelt mijn hoofd net een opgeblazen ballon van alle verhalen.

18-08 -Hoofdpijn. I.p.v. samen naar het nieuwe shopping Centre lig ik in bed met zetpillen. Wim komt geregeld bezorgd kijken. Eén geluk: Tom kan nu naar zijn favoriete belangrijke cricketwedstrijd Engeland-West Indies kijken. Engeland wint. Hij straalt. Wim verleent Joan hand- en spandiensten: wast af, stofzuigt, snippert ui.. enz…

Een dag later vertrekken we vanaf de Woodsend Road richting Harwich. De hoofdpijn is weg en we genieten van deze laatste dagen.