admin

Nu de klimaatcrisis serieus aan de orde is en de boer die zijn land naast ons heeft ook biologisch gaat boeren moet ik terug denken aan de speech van tante Gerritje, ik denk dat het op haar 85e verjaardag was op 4 juli. Dat is intussen ook al 20 jaar geleden.
Tante Gerritje hield haar verjaardagsfeestje bij hotel Bakker, als ik me goed herinner, en hoewel pa al overleden was in 1995, hoorden wij als Egginks-familie daar toch steeds bij. Toen de hele familie binnen was en de koffie met lekkers naar binnen gewerkt wilde tante Gerritje iets zeggen. Ze kwam zelfs in de benen en begon:
Ze zei: ’Ik doo ’t maor in mien moderstaal, dat geet mien ’t makkelijkste af. Dan kö-j precies zeggen wa-j bedoelt. Eén van de kinder van Berdie zei mien es:’Mama praat altijd Nederlands met ons, maar als ze een keer goed kwaad wordt gaat ze verder in het Achterhoeks’. En da’s gien wonder, daor bu’j met op egruuid.
In dee 85 jaor van mien leaven heb ik völle zeen veranderen. Alle stukskes land dee d’r waren mossen benut wodden. De kolken wodden dichte egooid. A’s d’r ene ging emigreren naor Amerika of Canada dach ie da-j mekare nooit weer zollen zien. Ik hebbe de 30er jaoren met’emaak waorin de keune niks meer weerd waarn. Ik moche met mien vader naor de markt, met 12 keune ginge wie-j d’r hen en met dattiene kwamme wie-j d’r weer umdat ene boer lever zonder keune thuus kwam dan met. De kunstmest kwam en d’r kon steeds meer verbouwd wodden. De oorlog heb ik met emaak en ik dache an ’t ende d’r kan wel heel völle veranderen straks, maor de roggemealse pap zölle wie-j altied blieven etten. Ik heb et nog ene keer weer epruufd en nao dee tied nooit weer. De auto’s kwammen en de machines en ze hadden minder mensen neudig um ’t wark te doon. De peerde ha-j niet meer zo neudig want de trekkers nammen et oaver.
En noe… et milieu wodt inens belangrieker, d’r wodt weer stukken land terugge egeven an de natuur. Biologisch boeren, zonder kunstmest geet steeds belangrieker wodden. De paddepoelen wodt weer uut egraven. En inens liekt Amerika neet meer zo wied weg. Iederene hef telefoon en trouwens met ’t vliegtuug bun ie-j ’r zo. Ze bunt al op de maone ewes maor ie zölt zeen dat ze straks weer op vekantie wilt naor Zeeland.( Dit laatste vulde Tiny aan die dat stukje weer had onthouden.)
Zo besloot ze haar speech.

Daar moest ik ineens weer aan denken na al het nieuws over de klimaatplannen van de EU èn de veranderingen die dat voor de boeren met zich mee gaat brengen.

Foto: Bij ons 25 jarig huwelijksfeest in 1990 maakte Ben deze foto. Pa en tante Gerritje rechts, links moeder van der Kolk en tante Catrien.

‘Wat vond jij van de dag?’ We zijn op weg naar ons eigen stulpje. We hebben een wel bestede dag achter de rug. Dat krijg je als je op pad gaat naar de streek waar je opgroeide en nog veel familie woont.
Ik doe net mijn ogen weer open want als ik na een dagje uit de autozitting weer voel en Wim het stuur richting huis draait, zak ik meestal langzaam weg in een soort van sluimer. Heeft Wim nooit last van gelukkig.
‘Ik vond het een hele fijne dag’, zeg ik.
‘En het begon al goed’, doet Wim er een schepje bovenop: "ik vond mijn schuifluifel terug’.
We begonnen inderdaad op de Boomgaard en meteen na de ontvangst met koffie en beschuit met aardbeien gingen we op zoek. Wims geheugen was weer helemaal opgefrist. Hij begon precies op de plek waar hij bijna 3 jaar geleden de luifel had weggelegd omdat we met Rick plus tent en zijn bagage verder trokken naar ons favoriete deel van Duitsland aan de Rijn hadden we besloten om alles wat we niet gebruikten maar bij Johan in opslag te laten.
Maar zoals jullie weten is er de afgelopen drie jaar veel gebeurd en toen we laatst proefkampeerden was de beer los.
‘Waar is mijn luifel?’ Wim had wat rondgekeken maar wist het niet meer. Dankzij Gerben die ons zijn eigen luifel leende zat Wim die week uit de wind.
Maar intussen is zijn geheugen helemaal opgefrist en pakte hij meteen zijn pakketje op van de plek waar hij het drie jaar geleden neergelegd had.
De rest van de dag was heel ontspannen en gezellig. We genoten van Siem, de kleinzoon van Johan en Joke en deden een rondje camping om bekenden te groeten.
’s Middags bij Henk en Anneke was er ook nieuw leven te bewonderen: 9 pups waar ze nu de handen vol aan hebben voor ze volgende week naar hun nieuwe eigenaren kunnen. We horen enthousiaste verhalen van hun kleinkinderen waar ze echt van genieten.
En dan de rest van de middag bij Ben en Diny. De Tour werd uitgekeken met het bord op schoot, net zoals we thuis vaak doen. Wiesje steelt de show en ook hier praten we bij en horen de laatste nieuwtjes.
En zo gaan we tevreden op huis aan. En dan komt die vraag van Wim:’Wat vond jij van de dag?’
Nou… jullie weten het nu…. helemaal geslaagd.

Meer dan een jaar lang zat de buis van Eustachius van mijn rechteroor dicht. Het was niet onoverkomelijk, alleen lastig. Ik heb drie soorten neusspray geprobeerd, maar niets hielp. En in coronatijd ga je niet zo snel voor zoiets naar een KNO arts. In het ziekenhuis is het maar vragen en mondkapjes.
Ik was gewend om de telefoon met rechts aan te pakken, maar dan hoorde ik echt niks.
Het enige voordeel was dat ik altijd rustig sliep. Meestal lig op mijn linkerzij en werkelijk… nooit zo rustig geslapen. Als Wim me iets wilde vragen moest hij me een duwtje geven.
Na de eerste behandeling van de KNO arts, die het trommelvlies doorprikte kon ik een paar dagen wat horen aan de rechterkant maar toen was het gehoor weer weg. Toch maar weer gebeld voor een vervolg. Ik zag de bui al hangen dat ik een buisje geplaatst kreeg want dat zou de volgende stap worden.
Maar toen de KNO arts hoorde dat ik graag wilde blijven zwemmen wilde hij nog een poging wagen. Dus weer de verdovingszalf er in, een kwartier later leeg gezogen en kon er geprikt. Ik kreeg nu de boodschap mee om een tijdje neusspray te blijven gebruiken en kauwgum te kauwen na de prik. Ik merkte wel dat hij nog wat uitgebreider bezig was in mijn oor. Dat was even minder, maar het wierp zijn vruchten af. Ik hoor weer als vroeger. Met dank aan dokter Zahedi.
Dus tref je me al kauwend aan dan weet je waarom.

Mocht je denken dat je de leukste spreuken van de Achterhoekse spreukenkalender in de eerste helft van het jaar tegenkomt dan heb je het mis. Ook aan het eind van het jaar heeft die nog rake spreuken in de aanbieding. Hier komen er nog een paar.

Better ’n blind peerd as ’n läögen halster
(variant op “Beter iets dan niets”)

Wee altied met beide bene op de grond steet
Kump nooit ’n trad wieter. ( Je moet ook eens wat durven)

Laot die bedankjes maor,
Want daor hek de zolder al vol van liggen.

Leren is een zwaor wark,
Maor iets afleren is nog zwaorder.

Wee hellig met de voes op taofel höwt, dut zich zeer

Ik bun een betjen an ut krömmelen. (licht werk)

Een gierigaard en een nötteboom,
Moj heel hard schudden,
Veur dat ze wat geef.

’t Weer is as ’n kindergat:
Efkes dreuge en zo weer nat.

In ’t land van belaoven gao-j dood van de honger (aan beloftes heb je niets)

Foto: N.H. Kerk in het centrum van Vorden,
met op de voorgrond een prachtig beeld van een zich lekker op de rug rollend paard.
Nadat twee keer zo’n beeld gestolen is werd deze zo stevig verankerd dat dat niet meer kan!

Ooit een pastoor, een dominee èn een burgemeester samen zien dorsen met een ouderwetse dorsvlegel? Dan moet je echt eens het grote oogstfeest De Stoppelhaene bezoeken in Raalte. We waren er die middag in augustus op uitnodiging van onze vakantievrienden Ben en Riet.. jawel uut Luttenberg. Een echt oogstfeest met een grote gast rogge midden op de Grote Markt in Raalte. Die bestaat uit de laatste garven van de boeren uit de omgeving.
We waren mooi op tijd en zagen alles, van het vlag hijsen tot en met de optocht met praalwagens en versierde fietsen en trekkers- groot en klein. Een boer uit de buurt vertelde over zijn boerderij, tevens een bed en breakfast. Er was flink ingezameld voor de aktie voor de vrouwen van Etiopië om hun vrouwen te leren omgaan met alles wat met land- en tuinbouw te maken heeft, tot nu toe al €26000.
Er was veel muziek en er was een prachtige optocht met praalwagens maar ook kinderen met versierde fietsen, allemaal in oogststijl. Een echt cultureel gebeuren. Er was zelfs een echte oogstkoningin met een paar hofdames. Natuurlijk moest Femke, één van de kleindochters van Ben en Riet met hen op de foto!
Vriend Ben zong mee in het koor van de Straotkjals. De burgemeester was nog niet zo lang in Raalte net als de dominee. De pastoor was er al wel langer.
In een interview zittend, terwijl hij voorzien werd van een mok koffie, vertelde hij nog een verhaal van een haan die nog maar één oude hen bij zich had. Toen de toom aangevuld werd met jonge hennen, brak er zo’n beetje oorlog uit in het kippenhok. De oude hen pikte het niet… dat jonge spul er bij en de haan raakte van slag. Pas toen de oude hen weggehaald was keerde de rust weer.
De pastoor vond het passen bij het vormen van een nieuwe werkgroep om bij voorkeur met allemaal nieuwe mensen te starten. ”Wat zegt het dan wel over uw eigen positie”, werd er lachend gevraagd. De pastoor lachte mee!

Foto: Hier wordt de stoppelhaene met de grote gast, bestaand uit de laatste garven van de boeren, de markt opgereden.

Verschil moet er wezen is zo’n kreet, maar dat dat ook voor de dierenwereld geldt… daar had ik nou nooit bij nagedacht. We hebben verschillende nestkastjes overal op ons erf hangen. Er zijn wat grotere bij, maar ook een heel kleintje: a tithouse noemde het vriendelijke echtpaar op Skye het toen we hun kwekerij en tuin bezochten.
Dat was de man’s hobby. In de winter werd er getimmerd en door de vrouw des huizes gefröbeld met stofjes. Voor 1,5 pond kochten we zo’n tithouse, een mezenkastje. Ze hadden Wim z’n door de midges geplaagde benen vol rode jeukende bulten gezien en kwamen aan met een mengsel van aftershave en bodylotion om de jeuk te verzachten. Bovendien kregen we een good luck kaartje van ze mee met een takje heide er op. Zo lief! Alleen daarvoor zou je al naar Skye gaan.
Maar… ons little tithouse werd al winters lang regelmatig bezocht door allerlei gevogelte. Het hangt ook precies boven een met mezenbolletjes gevulde pijp. Vaak zijn er een stel koolmezen in aan het nestelen…. ja in dat piepkleine kastje. Ja zag ze zo druk in de weer. Terwijl de één nog z’n strootje in het nest aan het vlijen was zat de ander al op het dakje te wachten tot hij zijn hooisprietje er in kan leggen. Soms waaide het sprietje dan weer uit dat kleine bekje en kan hij opnieuw gaan zoeken.
Wat verderop tegen de wal hangt een riant onderkomen in een andere eikenboom. Dat kastje kregen we ooit van onze hofleverancier hovenier Schulte, maar dan met een flesje Klazienavener bitter erin. Dat kastje is ruim en heeft een stokje bij de ingang om even uit te kunnen rusten voor bewoners naar binnen vliegen. In deze vogelvilla nestelde een stelletje wat slankere heggemussen.
Ook het nestkastje van mede-shantyzanger Herman zijn al vaak bewoond door….. ja ook weer ringmussen of huismussen. En dan zeggen ze ook nog dat die mussen het zo moeilijk hebben in ons land! Ze worden gewoon stikverwend want alle andere vogels: matkoppen, spreeuwen, winterkoninkjes, sijsjes, merels, vinken en staartmezen zoeken hun eigen nestgelegenheid in de struiken en klimop wat allemaal in grote hoeveelheid voorradig is aan het Schoolpad.

Foto: Dit keer huismussen. Net of ze zeggen willen:’Zölle wi-j dissen maor nemmen?’

De markt in Hengelo G was bekend als een gezellige gelegenheid om mensen te ontmoeten en paarden te zien. Pa ging er altijd heen en wij ook. Op de Achterhoekse Spreukenkalender van een paar jaar terug kwam ik dit stukje tegen van Eddy Geurtsen en voor wie die kalender dit jaar niet bezit zou ik zeggen: Nemt der van….
Marktdage brachen altied ’n hoop vertier in et anders zo röstige Hengel. Der kwam altied een hoop volk op af. Heel wat knechts hadd’n met de baas af-esprokken dat de Hengeler marktdag gien werkdag was.
Der wier völle edronken en dat zörgen der veur da-j nog es wat met konn’n maken. Graads van Zeevalking was ok naor de Hengeler karmesmarkt ewes op ’n tweeden woensdag van juli en hee had daor meer ehad as klaor water. Hee was nog wel zo helder ewes dat e had edach dat ’t niet verkeerd zol wean um veur de vrouwe wat met te nemm’n. Naodat e zien ankoop goed had opeborgen was e an de thuusreize begonn’n. Net buten ’t darp was zien naober um met peerd en wagen achterop ekommen. “Wo-j met riejen, Graads?”
“Da’s goed, holt effen an, dan klim ik bie’j op de wagen.”
De buurman vroeg: “Wat rammel iej toch, Graads! Wat he’j in de tesse?”
“Ik hebbe de vrouwe zes köpkes en schötteltjes ekoch, die he’k in de tesse”. Met dat e dat zei, sloeg e zich met de vlakke hand op de boksetesse.
Den naober zei tegen Graads:”A’k ow wazze, gooien ik ’t grei hier in de graven, ’t is allemaole an barrels.”
“Zes köpkes en schötteltjes he’k ekoch veur de vrouwe en zes köpkes en schötteltjes breng ik eur met” en hee sloog zich nog es met de vlakke hand op de boksetesse.

Tot mijn spijt heb ik gelezen dat de paardenmarkt na 355 jaar er mee stopt wegens te weinig aanvoer van paarden.

Foto: En wanneer ik deze mooie foto van de Paardenmarkt uit de jaren ’70 of ’80 van Henk Braakhekke bekijk is het net of ik vader Hein er tussen zie lopen…

Met dank aan Henk Braakhekke

Het is al weer een tijdje terug dat we beiden een treinabonnement hadden bij de NS. We gebruikten vooral de dagen vrij reizen en hebben het hele land doorkruist. Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Leiden en Utrecht. Meestal was er een bezoek aan een museum bij en daarna shoppen en lekker lunchen.
Ik herinner me die keer dat we naar Zwolle geweest zijn mèt de trein. We hadden nog een vrij reizenkaart over. We wilden graag de expositie zien van het werk van Jeroen Krabbé. Prachtig! Wat een sprekende kleuren. De tuin van Louis van Dijk heeft hij in voorjaar, zomer, herfst en winter weergegeven. Hij is natuurlijk voor zijn werk als acteur de hele wereld over geweest en overal werd hij geïnspireerd door de natuur en de mensen. Veel Frankrijk, Australië, Mexico, Thailand, zelfs Nw Zeeland, maar ook veel Dalfsen. Hij gaat op in zijn onderwerp en gaat steeds abstracter schilderen.
Natuurlijk lopen we de Diezestraat nog even op en neer en drinken cappucino bij van Orsouw met een broodje zalm er bij. We ontdekken ook de Body Shop die tot mijn spijt niet meer in Emmen is en ik neem mijn favoriete bodylotion mee.
Zwolle is de stad waar we 58 jaar geleden voor het eerst uitgingen. De film “De Overval” draaide en we besloten de avond met koffie in zo’n bruin café. Achteraf hoorde ik van Marry dat ze Wim nog adviezen mee had gegeven: niet te hard van stapel lopen en zo…..Ha ha! Ik laat me er maar niet over uit, maar m’n interesse was in elk geval wel gewekt!
Eenmaal in de trein vielen we allebei in slaap. Vermoeiend hoor … stappen in Zwolle!

Foto: Een impressie van Nw Zeeland Wai-o-Tapu — Jeroen Krabbé 2006–

Dirk is op pad. We zien hem over het pad naar het hek lopen en in de spiegel waarmee we het hek kunnen in de gaten kunnen houden zien we hem linksaf slaan naar de ondiepe sloot die tussen Schoolpad en de N862 loopt, een zgn zaksloot, die bij hevige regen het overtollig water van de weg moet afvoeren. Dat is een geliefd jachtgebied van onze Dirkie. Gisteravond laat kwam hij nog even voor het raam een net gevangen muis tonen. Hij vreet ze op behalve één orgaan dat ik nog niet thuis kan brengen.
Dirk zal toch vannacht wel op zijn schapenvachtje in de stoel onder het afdak geslapen hebben want anders was hij nu niet in actie. Meestal komt hij pas tegen 2 uur ’s middags te voorschijn en heeft dan ook tijd nodig om wakker te worden.
Nu hij de sloot als jachtgebied heeft ontdekt denk ik dat er zeker meerdere muizennesten zitten. Meteen zie ik opoe voor me die vroeger op De Haar ons vaak vertelde over de familie muis die in een droge sloot woonde. Diny en ik vonden het zo mooi dat ze ons telkens hetzelfde spannende verhaaltje moest vertellen voor we naar bed gingen. Ze vertellen aover de muuskes dee in dat hölleken wonen en dat d’r altied opens een vrachtwagen aover de weg raozen: brrrrrrr. En dan heurden ze inens een harde BOM bommelde bom. Vader Moes ging dan gauw kieken en reep dan alle moezekinderkes: ‘Kom toch gauw helpen. Hier lig een heel groot pak op de weg, is van dee vrachtwagen afevallen’. En zo sleppen ze dan met mekare dat pak in de sloot en met de kleine peutjes en tandjes scheuren ze dat hele grote pak lös. Ohh en wat daor toch allemaole in zat? ’t Was een hele kermse met een draeimölleken en een zweefmölle, en kleine botsautootjes, allemaole héél klein. ’t Was spölgoed veur kinder … en noe ok veur de muuskes.
‘Kinder helpt allemaole met sleppen’, zei vader Moes en daor ging et hen. Alles werd et hölleken in eslept en opetuugd. En een schik at de muuskes d’r met hadden!
En elke aovend veur et slapen gaon mos opoe weer efkes vertellen. En ging et een keer neet aover de muuskes dan had ze nog een veurraod verhaaltjes aover kabouter Pum dee met zien vliegtuugje olifantjes uut Afrika ging halen.
Och et kwam allemaole weer baoven toen ik Dirkie naor de sloot zag lopen. Niks gien kermse hier, maor een kind kö-j alles wiesmaken. Te mooi om niet te geleuven.

Het afgelopen jaar heb ik met veel plezier om de twee weken een schilderles gevolgd bij Vera van Brakel in Dalen. Zelfs in de strenge lock down ging het door zij het met twee cursisten per keer. Ook hier heb ik weer nieuwe tips gekregen. Het leukst om te schilderen blijven toch dieren en het was ook fijn om twee opdrachten te hebben naast mijn eigen ideeën. Chick, de hond van Rob werd een succes en nu heb ik een dikke plak van onze esdoorn voorzien van drie herders van Harald en Marjolein. Ik had al eerder de kop van een Sint Bernard voor ze geschilderd en later nog een van het heel grote soort. Nu hebben ze een stel herders: reu Muscles-midden-, teefje Sasa… en een pup. Ze hebben geluk dat ze zo ruim en vrij wonen want hun hondenbestand alleen al heeft zich tot 8 stuks uitgebreid. Ik twijfelde nog of ik er een kleur achter zou schilderen, maar Marjolein liet mij de vrije hand in die beslissing.
Nu, dit is het geworden. Ik ga de schildering nog 5 keer aflakken met jachtlak, want het is de bedoeling dat deze plak hout buiten een plekje krijgt.