hetty

Storm, mijn trouwe vriend, ligt op zijn schapenvachtje onder mijn bureau. Hij houdt me strak in de gaten. Zo gauw ik in de benen kom staat hij weer klaar. Ik kom net een foto tegen van bijna 13 jaar geleden. We hadden Storm,  na onze familiereünie van de neven en nichten van der Kolk, opgehaald uit Dalfsen.  Hij begon al te wennen aan het leven bij ons met katten, kippen en de lammeren. Hier hebben we net de drie fleslammetjes gevoederd en Storm vindt het al helemaal goed. Hij had aan het Schoolpad de ruimte. Ik zie dat het toch nog wel een pupje is. Toen we voor de vervolg enting bij dokter Harrie in Klijndijk kwamen, zei ik zoiets als: ’Dit is nu Storm’. Harrie keek er naar en begon te lachen. ‘Nou zo’n storm is het nog niet’.

Storm werd onze bewaker en ons knuffelvriendje. Hij waakte vanaf het eerste blafje een eindje verderop van de honden bij Alle en Anja. Dan kwamen de voorbijgangers onze kant op en volgde hij ze tot ze verdwenen richting Oeverse bos of richting Jans en Geesje. Ik bedenk dat hij alles met ons heeft meegemaakt. Lief en leed gedeeld, noem je toch zoiets. Overdag was Queeny er ook door de week. Mark bracht haar ’s morgens en haalde haar na zijn werk weer op. Later zou Queeny bij ons blijven. Allebei geweldige honden.

Na de tijd van Kerst en Oud en Nieuw met herinneringen volgden de wat lastige herdenkingsdagen. Allemaal in korte tijd. Wims verjaardag, altijd een gezellige drukte, Marks verjaardag, idem. Dan kwam onze trouwdag die vaak eenvoudig, maar daarom niet minder, gevierd werd. En nu sta ik voor de dag van Marks zo triest overlijden, nu precies 8 jaar geleden.

Terwijl ik daar samen met Wim, de jongens en verder meeleven van veel lieve mensen steeds met een lach en een traan goed doorheen kwam, lijkt het verdriet oneindig te worden. En zo is het nu eenmaal.

Terwijl ik gisteravond op onze huwelijksdag van 3 maart in mijn gemakkelijke stoel met de beentjes omhoog ons leven samen zat te overdenken, overheerste er nog vooral de dankbaarheid.

Wanneer nu de volgende hobbel voorbij is komt het voorjaar er aan. Het lijkt zelfs al begonnen. En hoop ik op ook voorjaar in mijn hart èn hoofd.. Ik moet hierbij even aan Rick denken die altijd met beeldende uitspraken komt. Hij benoemt de lastige momenten als bergen waar je overheen moet, maar de alle moeilijkste noemt hij de Mont Ventoux… Ook daar moet ik ook weer even overheen…

Foto: Onze drie zonen op de trouwdag van Gerhard en Judith, 21 februari 1997.

Een van mijn stukjes van 8 jaar geleden, toen Bram nog leefde en wij de hoop hadden dat het toch goed kon komen met Mark, achteraf tegen beter weten in. We hadden een prachtige week in Bergen en namen de gelegenheid om Bram in Durgerdam op te zoeken. De week erop werd de donkerste week in ons leven.

Ik weet niet waarom het afscheid een paar maanden later van onze laatst levende oom zo’n indruk op me maakte. Omdat het de laatste was? Of omdat hij zo’n bijzondere man was met een groot hart en veel creativiteit. Ik ben niet de enige die dat vond. De rest van de neven en nichten zullen het beamen net als de mensen in zijn omgeving.

25-2-2017

Een paar dagen Bergen kan niet zonder een bezoekje aan oom Bram. We treffen hem gezond en wel aan. Als je vraagt hoe het met hem is moet hij even nadenken. Eigenlijk wel goed, de rust is er na het overlijden van Betty, maar wat voelt hij zich alleen.

Tja… wel vier katten om hem heen, kat Marieke heeft zich al de tijd dat wij er waren op de magnetron geposteerd. Twee katten slapen bij hem in bed. Dirk is een egocentrisch beest, vindt Bram. Die wil het alleenrecht en stuurt de anderen met flinke halen van zich af als hij bij Bram op schoot zit. Er lopen nog drie kippen en een haan buiten. De haan kijkt me venijnig aan door het raam, ‘Jij hoort hier niet’, maak ik er uit op. Hij heeft de pest aan de buurman die hij steeds aanvalt en die daarom een hark hanteert als hij naar Bram komt. Het belooft niet veel goeds als ik me buiten zou wagen.

Voorlopig drinken we koffie en praten heel wat af, over vroeger, de familie, zijn en ons leven. Het is een zeer bijzondere oom van ons, deze oom Bram. Ik mag een paar boeken uitzoeken die er staan omdat Betty zo van lezen hield. Bram houdt het bij de kranten. Ik mag er net zo veel uitzoeken als ik wil. Dat beloven we voor een volgende keer. Bram heeft veel interesse in het boek in wording van deze Achterhoekse in Drenthe en dat doet me goed. Jammer dat we zover weg wonen, van onze oom Bram, de filosoof.

Buurvrouw Kim houdt hem wel aan de gang, want Rust Roest. Hij is gevraagd om vogelhuisjes te maken. We gaan niet al te laat weer richting Bergen want we willen aan zee zijn als de storm komt….. Nu we er toch zijn.

Foto: Bram in de weer in zijn kleine keukentje

Vandaag is het 3 maart 2025. Zegt jullie niet zoveel, denk ik. Toch is het precies 60 jaar geleden dat Wim en ik in het huwelijksbootje stapten. Ik heb vandaag nog niet veel tijd gehad om er bij stil te staan, nu de tweede keer dat ik onze trouwdag herdenk na het overlijden van Wim.

We waren heel verschillend wat betreft interesses, maar groeiden steeds dichter naar elkaar toe. Soms lachten we erom. Zat ik weer samen voetbal te kijken op de tv, terwijl ik er eigenlijk niet veel aan vond. Maar samen kijken had ook wel weer wat. Zo ook met het schaatsen. Samen kijken vond ik leuk, maar nu zet ik de tv wel op wat anders. Ik hoor het Wim al zeggen: ’Zeker weer zon praotprogramma’.

Kunst zei Wim niet zoveel, maar hij ging wel met me mee naar allerlei musea. Toen we beiden met pensioen waren hadden we zo’n NS kaart waarmee je eens in de twee maanden vrij reizen had. Wim wilde ook wel, maar dan alleen 1e klas reizen. Zo hebben we wel Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Leiden, Utrecht, Zutphen, Hengelo en meer steden bezocht. En altijd was er in elke plaats een museum bij. Wat betreft Musea had Wim één favoriet: Het Heim in Hengelo. Je begrijpt het al: veel techniek. O ja, en Beeld en Geluid in Hilversum, samen met Robin en Eva, en het Spoorwegmuseum in Utrecht. Je snapt het al: het is geven en nemen in een huwelijk. Maar het was altijd voor ons allebei genieten van zo’n dagje. Op de terugweg was ik meestal helemaal uitgeteld en sliep een groot deel van de weg terug.

Toen Wim ziek werd heb ik de kaart opgezegd en heb een gewone NS kaart, voor het geval ik nog wat zou willen. Tja…

Hoewel ik me hier in Drenthe prima voel, blijft de plek waar je opgroeide toch speciaal. Toen ik donderdag langs Holten reed kreeg ik al een beetje dat vakantiegevoel. Wim en ik namen wel eens op de terugweg de prachtige route over de Holterberg. Deden we zelfs met Curtis en Berdena. Maar als je dan echt de Achterhoek in rijdt voelt het helemaal als thuiskomen. Met Storm begon ik bij Ben en Diny. Het was ook mooi om Wouter en Wilja weer te zien, niks mooier als samen aan tafel, inclusief boerenkool uit de tuin met flink wat worst. Maar dat ging ’s avonds natuurlijk verder naar de Boomgaard, de plek waar ik het grootste deel van mijn jeugd opgroeide. Nu met de hele familie en verwennerij.

En nu? Net terug van een paar dagen Achterhoek zit ik bij te komen. Het rijden van zo’n afstand is toch altijd weer een evenement, hoewel het rijden zelf gemakkelijker wordt.

Ik ben weer aardig in de watten gelegd. Storm net zo. Wanneer we weg zijn eet hij gewoon de eerste dag niet. Nu we thuis zijn begint hij pas weer. Dit uitje was ter gelegenheid van Joke’s verjaardag. Dan zie je toch ook de hele familie weer eens, ook Joke’s familie. Altijd weer een mooie middag of avond.

Op Fb komen vaak herhalingen even voorbij en ik zag dat we ook precies 10 jaar geleden met Storm en natuurlijk Wim ook bij Ben en Diny logeerden. En dan komen ook de gebeurtenissen van die jaren voorbij. Als je in het laatste stuk van je leven bent krijg je meer te maken met ziekte en afscheid nemen. Maar de tuin bij Ben en Diny ligt er nog net zo mooi bij als toen in 2015. Wijzelf zijn 10 jaar ouder maar het leven van planten en bomen lijkt ieder jaar weer verfrist uit te komen.

Hier aan het Schoolpad heb ik ook bolletjes geplant en zie nu de eersten boven de grond komen. Hoop dat ik het nog een paar jaar mee zal maken dat die voorjaarsbolletjes zich flink gaan uitbreiden zoals in de tuin van Ben en Diny.

Dat ik al langer Wims ergernissen heb moeten aanhoren heb ik al eens verteld in het volgende stukje uit 2010…

Wie döt mij wat vandage….

“Waor geet dat hen… de mensen wodt steeds agressiever… mo-j toch es zien… dat geet ons met een rotgang veurbi-j en daor staot ze weer veur et stoplicht. Kiek toch es weer ene zonder lich… die zee-j toch niet. . Daor kump d’r ene anjagen …minstens 120 en ie-j mag hier maor 80. ‘k Mag toch lien dat ze die pakt”. “Zie ie-j dat dan niet? Mo-j die stumper es zien ankommen… ridt hier al op de linkerbane as e straks aover 4 km linksaf mot”, enz. En dat allemaal op dat stukje naar Emmen. “Toe opa… rijen maar”, zegt deze 70 jarige, “o nee… vrouw achter ’t stuur.”

Dat gaat me te ver en roep hem tot de orde. Ach… ik heb er mee leren leven.

Volgens Rick heeft Berend Jan dezelfde afwijking. Die ziet ook alle zondagsrijers en bumperklevers en meldt dat dan ook aan zijn medereizigers. Toen Rick laatst bij hen in Apeldoorn logeerde ging hij met Berend de familie langs…. En dan de hele familie. Zelfs brachten ze een bezoekje aan het kerkhof om hun voorvaderen op te zoeken. Berend had alleen de verkeerde Wagenvoort te pakken, want hier stond maar één naam op en op de steen bij het graf van z’n opa en oma Wagenvoort stonden ze echt allebei vermeld.

Maar die Berend kan er dus ook wat van. Dat heeft hij niet van z’n ouders, want die hoor ik er nooit over. Het enige wat ik Ben hoor zeggen, meestal op de autoweg, is: “Ho ho ho ho hooo”, als het even spannend wordt. Net of e op zien peerdje zit.

Ik denk dat ik maar eens een cd tje van Daniel Lohues aanschaf voor in de auto met het liedje met het refrein: Wie dut mij wat, wie dut mij wat vandage… Zou natuurlijk graag dat gemoster van Wim nog eens horen… Maar ja…

As ik ’s middags

Van mien nöst kom

En de geiser is kapot

En de koffie is op

En de appelsap verrot

Het leste plakkie stoete

Hef ’n dun gruun laogie haor

Computer wal nie an

Want dat ding is nog niet klaor

As de cd speuler net

Veur ’n briljant refreintje stopt

Nou dan kan ik jou vertellen:

Doar knap ie nie van op

Foto: In ons geliefde Lake District 2011

Soms was Wim een echte mopperkont. Vooral als hij achter het stuur zat kwam er altijd commentaar op zijn mede weggebruikers. Petmans die hem op de bumper zat. Opa die niet opschoot, zie wel… zeker weer een vrouw achter het stuur bij iemand die heel voorzichtig reed. Het was een beetje zijn tweede natuur geworden. Lang gaf ik tegengas door te zeggen: ’Wim… hee heurt oe niet’. Het bleek al gauw dat het geen enkele zin had hier commentaar op te leveren.

Eigenlijk had hij het altijd in zich. En ik heb het vanaf het begin geweten. Toen hij in de eerste maanden van onze verkeringstijd met me mee naar huis fietste, naar mijn kosthuis bij mevr. Sobering, ging hij al los wanneer het miezerde… of regende, hagelde, sneeuwde, waaide. Ik vond het toen al heel apart. Terwijl hij gezellig zijn hand in mijn nek onder mijn kraag deed, mopperde hij gewoon door. Ik heb me er in de loop der jaren gewoon bij neergelegd, zat niets anders op. Ik herinner me alleen niet of dat gemopper er ook was wanneer we later met de jongens op pad waren. Moet ik Gerhard of Rick toch eens vragen.

En toch… wanneer ik onderweg vanuit Hattem of Vorden op weg naar huis wat onderuit ging zitten en even de ogen dicht deed om die pas bij de afrit naar het Schoolpad weer open te doen, hield het op. Wel hield hij me op de hoogte bij elke buizerd die hij op een paaltje langs de weg zag zitten. Schoot ik overeind om dat even mee te maken… waren we er natuurlijk net weer voorbij.

Ach wat zou ik graag weer even de ogen dicht doen op weg naar huis na een gezellig onderonsje met de familie. Dat gaat het niet meer worden. Maar echt… ik ben intussen wel een zeer oplettend chauffeur geworden.

Foto: In een oase in Israël. Samen met Ben en Diny in een groepsreis door Israël. Hier geen enkel commentaar gehoord…