admin

Eindelijk hadden ze op de Boskamp een fototoestel, ik denk 1928. Vanaf die tijd zie ik de afdrukjes van eigen foto’s voorbijkomen. Vooral Hanna was er bedreven in om foto’s te maken en zelfs te ontwikkelen. Alle gebeurtenissen op de boerderij en het gezin zijn zo vastgelegd. Een extra reden was natuurlijk dat Herman al sinds 1925 in de USA woonde.
Hier zien we Mies, een keurige foto met waarschijnlijk haar grootste interesses: dieren en lezen. Ik stel me zo voor dat Hanna deze foto maakte op een vrije dag. Ik heb begrepen dat Mies dit kalfje zelf heeft grootgebracht. Er is zelfs een foto dat ze er op zit. Dan is het intussen al wel een pink geworden.

De familie op de Boskamp had vaak bezoek. Opa had veel gelijkgestemde vrienden en iedereen mocht graag komen. Ik weet niet wie deze vrienden zijn. Misschien weet Joop het of Erna.

Ik zie hier dat opa een sigaretje in zijn hand heeft. Zo ken ik hem niet. Hij vertelde eens dat hij op een gegeven moment rond zijn 50e was gestopt met roken. Hij dacht dat hij niet heel oud zou worden met sigaret. Dus hij stopte. Toen hij 80 was vond hij het welletjes en begon aan de sigaartjes. Dat heeft hij tot zijn 95e gedaan, zelfs op zijn laatste avond.
Ook Bram stopte maar meer vanwege de kosten, meen ik. Hij spaarde zich zo een mooie camera bij elkaar. En begon weer…
Ook hij werd 95.

‘Ooooooh’, ik geef een gil. Er schiet een heel klein grijs ding langs mijn benen en verdwijnt richting kachel in de voorkamer. Ik had net de deur open gedaan want ik hoorde Dirk. Meestal wil hij dan naar binnen om een plekje te zoeken om te slapen, maar soms ook om zijn vangst te tonen voor hij die verorbert. Zo ook nu, maar zijn vangst ging er vandoor. Je bent een jager of niet… Dirk schiet er achteraan en heeft meteen dat kleine grijze muisje te pakken. In de gang wordt die kundig verorberd. Alleen het allerlaatste ronde orgaantje laat hij liggen voor de liefhebber. Dat veeg ik later gauw naar buiten.
Wim schrikt altijd als ik schrik. ‘Gil dan ook niet zo’. Maar ja, een muis in de kamer doet mijn kindertrauma weer herleven. Buiten heb ik er geen last van, maar binnen!!
Het is niet meer zo erg als vroeger maar sinds zwager Ben me eens op de Boomgaard bij het zien van een muis op de tafel zag klimmen besefte ik dat het blijkbaar een vreemde reactie van me was.
De oorzaak weet ik nog. Ik lag te ijlen in bed op de Haar. Ik had mazelen gehad en een bronchitis er achteraan. En ik weet zeker dat ik een muis de gordijnen in zag klimmen. Ik gilde net zolang tot er iemand kwam. ‘Een moes, een moes…’. Tante Hermien was er net en had aardbeien met slagroom voor me meegebracht. ‘Och’, zei ze tegen mama. ‘‘t Kind hef koorts, dan ziet ze wel meer wat ‘r niet is’.
Maar ik weet beter….
Intussen kan ik zo’n mooi klein diertje met een zacht grijs velletje wel bewonderen. Alleen buiten…
Gelukkig hebben we Dirk…

September 2017- We zijn net terug van een vakantie met Rick-

Soms heb je kinderen nodig om je imago wat extra op te kunnen poetsen. Tim en Daan kwamen vanmiddag weer aan. ‘Was de vakantie leuk met Rick? Hoe is het met zijn been?’ Ik vertelde dat het mooi was geweest met Rick maar dat we niet verder waren gekomen dan de Achterhoek door dat been.
‘Ik heb je zo gemist’, zuchtte Daan. ‘Jullie zijn wel héél lang weggeweest’. Ze hadden me twee weken niet gezien. ‘De volgende keer ga je maar gewoon bij Jan en Ria kijken’, stelde ik voor. Jan en Ria hadden hier op huis en have gepast, net als vroeger Ben en Niesje. Ria vindt het ook gezellig als jullie even komen bijpraten’. Dat vonden ze een goed idee.
Vanmiddag gingen we na een spelletje over tot het collagewerk. Ze wilden wel een schoenendoos omtoveren tot een doos om belangrijke spulletjes in te bewaren. Nu heeft Daan z’n broekzakken vol met alles wat hij vindt: veel mooie steentjes en een mooie groene eikel die hij glanzend heeft opgepoetst. Dat kan hij straks mooi in de ‘doos met mooie dingen’ bewaren. We zochten samen in een paar oude tijdschriften naar mooie kleuren en plaatjes. Toen werd er gescheurd en geplakt. Tim scheurde de dieren uit om er een echte dierendoos van te maken. Daan maakte de dieren, schelpen en steentjes zelf door de vormen uit te scheuren. Om te laten zien wat je er allemaal mee kon maken pakte ik mijn paardencollage er bij voor nog meer inspiratie. Ik vertelde ze over de paarden die jaren terug, helemaal door het water omringd, samengepakt op een kluitje stonden. Een paar meisjes op hun paard brachten de groep weer naar veiliger plek. Daar had ik die collage over gemaakt met dat ene witte paard in de groep.
‘Oohh’, zei Tim terwijl hij een moment stil naar de collage keek. ‘Die kan wel in een Museum hangen!’
Als dat geen compliment is.

In de tijd dat ik voor de klas stond was het de gewoonte om de laatste les voor een vakantie iets leuks te doen. Soms gingen we er op uit, deden we quizjes, spelletjes of… we keken samen naar een film. Rick had in die tijd al een hele serie spannende films in de kast. Hij had er een paar bij staan die de leerlingen zeker mooi zouden vinden, hij wist het zeker.
Eén ervan was Twister, een rampenfilm uit 1996, door Jan de Bont. Deze actiefilm laat je meereizen met een team stormjagers dat achter tornado’s aan gaat om in het hart van zo’n wervelwind hun onderzoek machine te activeren. Deze film was een schot in de roos, net als de veel subtielere film van de KNRM waarin een redding op zee wordt nagespeeld.
Toen we jaren terug met de dames van Passage op de fiets naar de orchideeënkwekerij van van Geel in Erica gingen, zagen we daar ook orchideeën die hun bloemtakken op een grillige manier lieten hangen. Ze werden voor een habbekrats verkocht, tweede keus, hè. Een orchidee hoort rechtop te staan. Laat ik nu deze hangers veel mooier vinden. De zoon van Geel had deze hangers ‘Twisters’ genoemd en ik weet haast zeker dat hij die naam aan de film heeft ontleend. Ik nam er een stel mee, nog helemaal in knop en plantte ze samen in een hoge pot. Een week later begonnen ze te bloeien. Zeg nou zelf….. deze hangende soort orchidee is toch prachtig.
Jammer, deze heb ik niet meer net als de prachtige pot van Co Manrho. Ongelukje…

Ach weer zo’n foto waarbij je bijna heimwee krijgt naar de geur van de deel en de koeien.
Zo te zien is het een zondag, want ome Jan heeft te nette kleren aan voor een door de weekse dag. Maar ook op zondag moeten de koeien gevoerd.
Vaak kregen de koeien ’s winters na het melken nog een soort koek. Daar waren ze gek op!
Ik vraag me alleen af wat dat voor groen spul is midden op de deel. Geen hooi of persvoer in elk geval. Het zouden knollen kunnen zijn. Ik voel meteen m’n handen koud worden. Die knollen werden eind oktober, begin november geplukt. Ja gewoon met de hand. Je nam een vierkant van bv 10x 10 m en begon ze uit de grond te trekken en in het midden op een hoop te gooien. Soms vroor het al en met handschoenen aan kon je niet plukken. Pa had de methode ontdekt om geen tè koude handen te krijgen door de armen eerst wijd te doen en dan met een flinke klap een keer of 6 om je eigen lichaam te slaan zodat het bloed goed naar je handen stroomde. Ach….

‘Goeiemiddag’, klinkt het zacht achter me. Ik lig even zoals vaak aan het begin van de middag in mijn luie stoel en was inderdaad even weggezakt. Lekker is dat. Wim lag ook even plat, dit keer geflankeerd door Dirk en Storm. Ik had nog wel gemerkt dat Storm in beweging kwam en buiten poolshoogte ging nemen, maar dat is zijn dagelijks werk. Hij houdt alles in de gaten wat bij ons langs komt lopen. Geen blafje dit keer.
Maar dit is ook een goede bekende die ineens achter me staat. Hij heeft een emmer met water in de hand.
Het is Gezienus. Hij is hier afgelopen week nog geweest om de verwarmingsketel in de schuur na te kijken. Bij de koffie was het gesprek op de vijver gekomen en op de vissen die we hadden gekocht en nu niet meer terug te vinden zijn.
Het bleek dat Gezienus juist van zijn vissen af wilde. De vijver was vervuild en hij wilde die weg hebben.
Nu kwam hij een emmer met een heel stel goudvissen brengen.Met zorg werden ze te water gelaten. Ze krijgen bij ons alle ruimte.
Een uurtje later ging ik eens kijken of ik ze terug kon vinden in deze grote vijver. En… ik zag ze.. op verschillende plekken zelfs. Ik had wel wat voer gestrooid maar dat zagen ze nog niet. Wel zag ik ze druk in de weer met het eendenkroos dat nog volop aanwezig is op het vijveroppervlak. Zou dat wel goed voor ze zijn, vroeg ik me af. Daarom googelde ik even en werd gerustgesteld. Goudvissen eten graag eendenkroos, eenden niet.

Toen ze eenmaal op de Boschheuvel woonden gingen ze door met eerst een paar koetjes, de groentetuin en de aardappels. Voor het huis was aangepast woonden ze even in het Ei, een kippenhok dat tot logeerplek was omgetoverd. Opa vond het heel prettig dat je meteen met de deur in huis viel. Je stond meteen in de kamer. We hebben er nog eens met de jongens in gekampeerd, midden in de winter van 1982/83. Opa was toen allang overleden.
Toen we kwamen had Ome Jan het kacheltje flink opgestookt en de oude auto die hij nog op het erf had staan was ideaal voor kinderen met fantasie.
Hier hebben ome Jan en tante Jantje met veel plezier gewoond en als ik deze foto zie, waarschijnlijk ook van Henk Braakhekke, denk ik met veel plezier en warmte terug aan twee dierbare mensen die altijd voor je klaar stonden.
Ze hebben ons samen met Jo en Hendrik Jan zelfs opgezocht toen we naar Emmen verhuisden.

Dat zijn van die gedachten… vooral bij het ouder worden.Wat kan ik achterlaten? Is er wel iets wat ik heb betekend? Hier een overpeinzing en meteen een waarschuwing dat je je maar niet te veel moet verbeelden..

Deurgeven!

Denk i-j da-j in disse wereld
Werkelijk belangriek bunt
Wi-j dan effen constateren
Da-j d’r leluk neaven zunt.

Stek ow vinger in het water
’t Gat dat later oaverblif,
Is de maotstaf, die heel duud’luk
Ow belangriekheid angaf.

‘k Heb et zelf niet uutgevonnen
‘k zag ’t van wek staon in een blad,
dat een jaor of wat geleeën
’n Kweekschool uutgegeven had.

En Willemien Bosch eindigt met een wens die in elk geval al in vervulling is gegaan. Er zijn een aantal van haar ‘pluizen’ die mij in elk geval bijblijven:

Als maar één pluis zich hecht,
één enkel woord blijft hangen
van ’t geen ik jarenlang
verzamelde en schreef.
Als maar één iemand naar
En versje blijft verlangen,
Is dat het wat mij altijd weer
Tot schrijven dreef??

Als slechts één pluis zich hecht,
één enkel woord blijft hangen,
van ’t geen er jarenlang
is uitgestrooid.
Als er nog iemand naar
een versje kan verlangen,
dan zijn die woorden
toch niet weggegooid!!

Umdat et mien hef getroffen
Geef ik et ow effen deur
En dat doe ik met permissie
Van d’old Groene redacteur!!!

Nou… mijn pluizen nog??

Ik zie dat Henk Bouwman de aardige illustraties voor dit boekje maakte van producten uit de natuur.
Ik denk dat dit de buurman van de Boomgaard is.

Willemien Bosch- Wentink was de vrouw van bakker Bosch uit Bronkhorst en de moeder van Grada, een medestudent aan de Groen van Prinsterer Kweekschool in Doetinchem. Ze kon bepaalde gebeurtenissen met een kwinkslag weergeven. Wanneer Grada thuiskwam met weer een verhaal over een van onze klasgenoten kon ze het niet laten om er een prachtig verhalend gedicht van maken. Ik heb al eens iets laten lezen zoals: ‘De wagen in dutten’ en ’t Jammerhöltjen’. Deze waren al eens geplaatst in de Graafschapbode, een van de voorlopers van de Stentor. En ik had die knipsels trouw bewaard.
Ik heb jammer genoeg geen contact meer met Grada, maar ik kwam een aardig boekje tegen van moeder Willemien: Als Pluizen op de wind. Hierin zijn gedichtjes in het Nederlands èn het Achterhoeks te lezen. Ze heeft dit waarschijnlijk aan het eind van haar leven uitgegeven.
Ik wil jullie er een paar laten lezen. Ik vermoed dat het meisje dat in dit gedichtje bedoeld wordt haar eigen Grada is.

Het Hele Hart

‘Vader’, klonk et in et donker
‘Mag ‘k b-j jullie in et bed?’
‘Nee’, kwam prompt eur vaders antwoord,
‘Nee, een ander keertjen Jet’.

‘Moe, ik bun zo bang in donker,
mag et heel heel effen dan?’
‘Jetjen i-j mot gauw gaon slaopen,
vader zeg toch dat ‘niet kan.’

‘Vader’, klonk et effen later-
‘k heb mien hart van marsepein
Nog bewaard, dat meug i-j hebben
as et mag, vi-j dat niet fijn?’

Vader niet bestand op ’t leste
veur zo völ vri-jgevigheid,
zei:’Kom dan maor effen bi-j ons
i-j bunt nog zo’n kleine meid’.

D’ andre dag vroeg va onneuzel-
net toen ‘e de deur uut wol-
‘Jetjen, ‘k meen dat ik vanmergen
’t hart van oe nog hebben zol’?

Daorop gaf et kind ten antwoord:
‘O,- vannach, ‘k was bange- toen
wo-k et hele hart wel geven,
now mo-j ’t met een stuksken doen!!’