hetty

Missen jullie mijn berichtjes al? Niks bijzonders aan de hand, mocht je ongerust worden. Zelf beleef ik minder  zo zonder Wim en het dierengebeuren van het Schoolpad. Natuurlijk komen die als herinnering wel boven maar met Storm op 13jarige leeftijd en als pensionado zonder veel nieuws is er minder te melden. Bovendien ben ik met een volgend, laatste?, project bezig. Op mijn huidige leeftijd begin je terug te denken en ik besef allang dat er wel erg veel verandering is geweest in de afgelopen 83 jaar. Dan denk ik aan mijn eerste 7 levensjaren op de Haar waar we nog geen elektriciteit hadden en alles met de hand gebeurde en op hout en eierkolen verwarmd werd. Mijn leven komt dan als een soort trein voorbij. De jongeren van nu hebben er geen idee meer van hoe het leven er toen uitzag. Ik zeg hiermee niet dat het beter was, maar misschien is het goed dat we die tijd niet vergeten. De familiebanden waren erg belangrijk net als de mensen om je heen, de buren, onderwijzers. Ik zie ze nog helemaal voor me. Zo dat weten jullie dan weer.

O ja… ik ben ook bezig om de reisverslagen van Barry Gepken die op pelgrimage is naar Fatima, en ook andere pelgrimsoorden onderweg aan doet, zo te corrigeren dat hij het straks meteen kan laten drukken. Het is bijna niet te geloven wat hij allemaal beleeft onderweg en dat ook nog in die zomerse hitte van dit moment. Nou ja, gisteren kreeg hij nog wel een bak regen en onweer over zich heen, maar Barry schrikt nergens meer van. Elke middag kun je zijn nieuwe belevenissen volgen op Pendat. Hij zit nu in de buurt van Nevers waar we ook met Piet en Marijke zijn geweest die toen in die buurt woonden. Het lichaam van Bernadette ligt er in een prachtige kist. Alles in het teken van Mariaverschijningen. Heb ik toch allemaal gemist als protestant…

Het is toch altijd een opgave om in één dag heen en terug naar de Achterhoek te gaan. De heenweg is goed te doen en met de ontvangst is niks mis mee. Alleen gezellig bijpraten bij Ben en Diny en daarna samen naar onze familie aan de Hengelose weg. We zien elkaar niet vaak maar het was weer als vanouds. Het oude huis waar tante Jo en ome Hendrik Jan ooit woonden met hun gezin is afgebroken en er staan nu zelf twee nieuwe huizen op het perceel. De tuin is in volle bloei net als bij Ben en Diny. Erna heeft ook groene vingers. En dan gaan we aan het overleggen wat we straks gaan doen als onze nicht Berdena en haar broer Hank een dag of 10 in Vorden zullen zijn. Er kwamen heel wat ideeën op tafel. Eén vaste dag werd al besproken om allemaal bij elkaar te zijn en verder veel plannetjes om in de omgeving rond te kijken en speciale plekjes op te zoeken. Hank was een tijd als Amerikaans soldaat in Duitsland gelegerd en is in die tijd ook vaker in Vorden en Barchem geweest. Berdena samen met haar Curtis heeft al heel veel gezien maar komt nu vooral om als familie nog een keer bij elkaar te zijn, nu we ouder worden. Een geweldig plan. Er is veel veranderd sinds ze in 2015 voor het laatst nog met Curtis bij ons was en wij hen Drenthe konden laten zien. Met Ben en Diny zijn ze zelfs nog naar Italië geweest en onderweg naar ons zelfs nog door de Harz. Zowel Curtis als Wim en ook Hanks vrouw Irene zijn niet meer in levende lijve bij ons, maar ik bedenk dat als ik het er morgen met Rick over heb dat hij dan wel zegt: ’Ze zijn er straks wel bij hoor!’

O ja… de terugweg ging goed, maar ik ben wel blij dat ik de volgende keer een mooie overnachtingsplek heb.

Ik begin steeds vaker te denken aan mensen om me heen die weggevallen zijn. Meestal komt dat door een opmerking van hen die je altijd bijgebleven is. ‘Dat glas van de karnemelk moet je met koud water omspoelen, zei Niesje altijd’.

Als Ben iemand wilde aanduiden waarvan de naam hem niet te binnen wilde schieten:’Humsie van ginder’.

Wanneer de aardappels niet goed gaar waren vroeger en we er iets van durfden zeggen, was de reactie van pa steevast: ’Dan geef ie ze maor een knauw meer’.

Opa hield ons regelmatig voor: ‘Wie zijn hoofd niet gebruikt moet zijn benen gebruiken’.

Van opoe Bijenhof onthoud ik eigenlijk juist de zinnen die ze gebruikte als ze kwaad werd: ’Dee smerige katte’ als die weer eens een nest met jonge merels had leeg gevreten in de ligusterheg. En als ze ons niet te pakken kon krijgen toen we ouder werden kwam er een hartgrondig : ’Loop toch hen drieten’ uit.

Aan mama moest ik pas nog denken toen ik bedacht dat onze laatste jaren de lastigste van ons leven zijn. Ze verzuchtte eens toen ik een jaar of 17 was: ’Kind, geniet d’r maor van, noe kan et nog.’ Ik vond het toen een vreemde opmerking. Had ze het zo zwaar of dacht ze terug aan de jaren zonder Hendrik Jan, mijn vader?

En natuurlijk komen de opmerkingen van Mark voorbij. Rick heeft elke week wel een voorbeeld. Als hij me verbaast omdat hij zomaar een plan trekt dat ik niet verwacht van hem, ziet hij dat meteen aan me en voegt er aan toe: ’Mark zou zeggen :’Doen!’

De opmerking van Ben Veldkamp werd door ons te pas en te onpas gebruikt. Toen Riet en ik in Valencia een paar horloges bekeken van 5 euro per stuk, kwam er meteen een zin uit die me nog steeds voor spontane aankopen behoedt: ‘He-j d’r gebrek an?’ Riet keek meteen naar haar eigen gouden horloge dat ze van Ben had gekregen en legde het 5 euro gevalletje weg. Ik kocht het wel en heb er lang plezier van gehad.

Tja… wat zou er later over ons gezegd worden? Van Wim weet ik het wel. Dat was op ons 25 jarig huwelijksfeest al duidelijk in het refrein van een toepasselijk in elkaar geflanst lied op een melodie van Doe maar: ‘Daar word ik niet goed van’, een veel geuite verzuchting van Wim.

Foto: Even een bloemetje uit eigen tuin voor al die lieve herinneringen

Hoe bijzonder is het dat ik nog steeds aangesproken wordt door mensen die Mark gekend hebben. Blijft goed doen. Net als een paar jaar geleden op onze vaste ochtend bij Het Goed.

De man die er aan komt lopen kennen we. Hij verzorgde hier bij Het Goed jarenlang de boekenvoorraad en we maakten toen al regelmatig een praatje. We zitten samen aan de thee en cappuccino zoals bijna elke donderdag als hij regelrecht op mij afstapt. Voorzichtig en met ingehouden stem zegt hij: ‘Ben jij de moeder van Mark van der Kolk?’ Ik knik bevestigend. ‘Dat wist ik niet’, gaat hij verder. Even valt er een stilte.
Dan vertelt hij dat hij Mark nog kent uit de tijd dat hij bij SVBO voetbalde. Het is wel lang geleden. De medespelers zijn intussen de ouders geworden van de huidige voetballende Barger-Oostervelders, want die verhuizen niet gauw.
De man wil me nog wat vertellen. ‘Mark kreeg een keer een rode kaart, duidelijk ten onrechte vond hijzelf. Hij zou hierdoor voor twee wedstrijden geschorst worden. Hij wist zeker dat hij dit niet verdiend had en schreef een uitgebreide brief naar de KNVB, de voetbalbond, waarin hij precies omschreef wat er gebeurd was. Nee, niet via SVBO, maar regelrecht naar de Bond. Hij kreeg gelijk en de rode kaart werd ingetrokken’. Zo vertelt deze man en had respect voor hem en deze actie.
Ik wist dit niet, of niet meer. Het zal op mij minder indruk gemaakt hebben. Mark woonde toen niet meer bij ons, maar ik vind het mooi om te horen zoals ik alles mooi vind om te horen over Mark. Over die SVBO tijd heeft Hilda nog een paar aardige plakboeken in elkaar gezet.
Dan valt het even stil.
‘Tja, het leven kan soms anders lopen dan je verwacht’, zeg ik. Hij gaat er niet op in en wenst ons een mooie voortzetting van ons gesprek en loopt verder.
‘Meer durft hij niet aan’, zeggen we tegen elkaar.Nog steeds

Dit zal een van de eerste foto’s zijn die oom Sjoerd maakte op de Haar. Opoe, met hond, geflankeerd door twee van haar dochters. Coba links en Hermien rechts. Waarschijnlijk zijn Sjoerd en Hermien hier al verloofd.

Nee… ik zou niets kunnen bedenken waar ik erg goed in ben, maar er zijn wel dingen die ik leuk vind en dan kom ik tot het uitsluitsel: aardig.

Ik kan aardig: vertellen, werken met kinderen, bloemstukken maken, schilderen, knutselen, spinnen, weven, wandkleden maken, naaien, schrijven, met de hond spelen en fotograferen. Dat laatste gaat niet alleen om goede foto’s qua kwaliteit maar om het verhaal er achter.

Het scheelt dat ik die kan delen met anderen op deze website en FB en als ik zelf het verhaal niet compleet heb zijn er anderen die het voor me aan kunnen vullen. Ik heb aan beide kanten van mijn familie neven en nichten met een goed geheugen. Zo weet Johan Aartsen veel te vertellen over de Bijenhofs. Wim Harwig bezit er weer veel leuke foto’s van. Bij de Egginks is het Joop Groot Nuelend die heel veel materiaal heeft met een verhaal. Bij zijn zus Erna wordt bijna de hele verzameling foto’s en herinneringen bij elkaar gehouden na het overlijden van tante Jo. Ik ben nog steeds heel blij met oom Sjoerd Aartsen die vaak zondags naar de Haar en later de Boomgaard kwam met het gezin. Hij had dan zo’n vierkant zwart boxje bij zich waarmee hij foto’s maakte. ‘Kijk eens naar het vogeltje’, riep hij dan. Nu zijn die foto’s en herinneringen van onschatbare waarde voor me.

En dan is er nog iets dat ik ‘aardig’ kan: luisteren. Ik denk dat je zoiets tijdens je leven leert. Er is niets zo ergerlijk als wanneer iemand iets aan het vertellen is en een ander gaat met zijn eigen belevenis verder. Je moet soms mensen gewoon hun hart kunnen laten luchten en alleen te luisteren en te laten weten dat je meeleeft.

Wat kan er veel veranderen in één generatie. Vader Hein begon omstreeks 1938 zijn gemengd bedrijf op de Boomgaard met Hanna Kornegoor: koeien, paarden, kippen, varkens, Juno de herdershond en een zwik katten die de muizen in bedwang moesten houden. Tien koeien stonden er op de deel in de winter en zomers gingen ze naar buiten. Het jongvee in de schuur werd zomers naar de weiden op het Zelle gebracht waar pa ook nog heel wat grond had.

In de jaren 70 was de melkstal en daarbij horend de melktank in opkomst. Er werd op de Boomgaard een flinke melkstal gebouwd en het aantal koeien werd ver 6- of 7 voudigd. Het werd nu een melkveebedrijf met varkenshouderij. Johan kwam nu op het bedrijf en maakte er met Joke wat moois van. Toen de varkens niets meer opleverden werd aan een andere tak van inkomsten gedacht. Misschien hebben wij er nog aan meegeholpen, toen wij met ons allereerste caravennetje in 1988 bij hen naast het kippenhok stonden. We konden na het melken terecht in de melkstal en ons douchen met het kalkvrije zachte water daar. Het werd een boerderijcamping: Camping De Boomgaard. De varkensstal werd omgebouwd tot een prachtig toiletgebouw met recreatieruimte en een mooie plek voor de fietsen.

Nu wonen Johan en Joke in de tot gerieflijk woonhuis omgebouwde schuur en wonen Jos met Margo met hun kinderen op de boerderij zelf en beiden hadden werk buiten de deur. Er kwam een goede regeling om met melkvee te stoppen. Door alle regelgeving was er niet veel lol meer aan.

En nu? De melkstal is veranderd in een mooie opslag voor campers en caravans. Ja die van ons stond er ook in en we hebben daar tot 2023 gebruik van gemaakt. Intussen hebben Johan en Joke het stokje overgedragen aan Jos en hebben ze zelf meer vrijheid om met eigen camper er op uit te kunnen trekken.

Toch denk ik nog wel eens aan de tijd van de kalfjes die aangehouden werden van een goede koe, het rogge maaien, knollen plukken. Nee niet om dat terug te willen, maar gewoon… nostalgie. Ook blij dat ik het mee mocht maken. Gelukkig hebben we de foto’s nog….. Deze maakte ik nog een paar jaar geleden en als ik er naar kijk… ruik ik die lekkere lucht van die tevreden vretende koeien.

Natuurlijk… dat had ìk weer. Ik dacht toch alles aardig voor elkaar te hebben… nou je.. was allemaal Wims werk nog. Meteen aan de airco’s na de verhuizing, zonnepanelen, beveiliging… En dan bij de eerste echt warme zomer … heb toch airco in de auto, maar welk knopje was dat nou. Ik thuis zoeken in het dikke boek. Ja… toch de ac knop. Maar toen ik die wilde gebruiken deed het niks. Het was zo heet afgelopen zaterdag en ik zou vanwege de hitte Rick ophalen. Maar het was niet te doen. Och Rick zat er niet mee, die had thuis zelf airco.

Buurman Danny bekeek het even voor me. Bijna leeg, dacht hij. Dus dat werd op de fiets naar de kerk zondag. Gisteren meteen maar de HABO gebeld. Vanmorgen is de airco bijgevuld.

Zo heb ik nog steeds wat bij te leren, want hoe sproei ik water op de voorruit? Geen idee. Ja de achterruit weet ik wel, maar voor…? Maar weer het dikke boek erbij. Tja.. zo zie je maar… nooit te oud om bij te leren.

Ik had altijd zo’n respect voor Ria die met die dikke bus reed. Nu hebben ze een aardige gewone auto, maar denk je dat ze daar al in rijdt? Ze wil eerst elk knopje weten èn de functie. Dat had ik natuurlijk ook 10 jaar geleden kunnen doen, maar toen deed Wim alles. Lekker makkelijk. En nu zit ik telkens met de gebakken peren. Zo duurde het ook met de routeplanner. Vergeet je het aan het eind te bevestigen, blijft ie je weer naar je eigen huis sturen. Maar dat had ik snel geleerd, nu de rest nog… Gelukkig heb ik Rick voor dit soort probleempjes. Rick weet altijd raad. Even het dikke boek…

Foto: 10 jaar geleden

Af en toe blijkt het toch handig om een eigen website te hebben. Behalve de oude familie foto’s en hun verhalen wordt ook regelmatig naar het onderdeel schilderijen gekeken. Zo googelde Yvonne uit Limburg, bij wie Toscane als vakantieland favoriet is, op schilderijen met Toscane als onderwerp. En… ze kwam op deze hettysite terecht en ontdekte daar de sfeer die ze bedoelde op mijn schilderij. Ze nam contact op en ja hoor, Toscane was er nog, ooit gemaakt n.a.v. een foto op een ansichtkaart van Ben en Diny die daar hun vakantie vierden.. Alleen… hoe krijg je zo’n groot schilderij in Zuid Limburg. Zij had zelf de oplossing. Er kwam wel eens iemand uit hun vriendenkring in het noorden. En ineens was het zover. Vriend Frank kwam langs tijdens een werkbezoek aan Groningen, Friesland en Drenthe en ja hoor, hij kende de omgeving. Voor alle zekerheid had ik, nog aan het Schoolpad, ballonnen opgehangen. Dat bleek in de tijd van de nesten met pups al een uitkomst. Maar vriend Frank vond het ook zonder dat. Hij vertrok niet zonder een foto van de ballonnen te maken. ‘Die stuur ik Yvonne, dan weet ze dat haar schilderij in aantocht is’, zei hij. ‘Ze komen hem vanavond al bij ons halen’, zo zei hij.. De volgende morgen kreeg ik een leuke mail met de foto toegestuurd. ‘Toscane’ hangt nu in Zuid Limburg. De laatste weken hebben we er zelf nog van kunnen genieten.  En bij Yvonne kleurt hij extra mooi bij haar interieur.

Meer schilderijen zien? klik het kopje schilderijen aan.

Twaalf jaar geleden stonden we op camping de Boomgaard. Het was die dag 26 juni 2014, de verjaardag van pa. Hij zou die dag honderd jaar geworden zijn. Maar ja… wie haalt dat? Het was een goed idee om de rest van ons gezin van de Boomgaard even bij elkaar te hebben om samen herinneringen aan pa èn mama op te halen. Onder het genot van taart en koffie zaten we met zijn achten onder de luifel.

Een jaar later op 3 maart 2015 vierden we op dezelfde plek ons 50 jarig huwelijk, zij het niet onder de luifel. We waren die dag begonnen op de plek waar we getrouwd zijn, op Dorpsweg 4 in Hattem dus, waar we samen met Ben en Niesje èn Henry en Tonny deze dag begonnen. Daarna via Dick in Apeldoorn naar de Boomgaard waar we als Egginks onze trouwdag herdachten op de plek waar Wim me ophaalde. Door de problemen rond Mark die toen net bekend waren ging een groter feest niet door, maar dit intieme gebeuren was hartverwarmend.

Ja zo overdenk ik nu deze dagen en komen de wijze woorden van tante Gerritje ineens voorbij die ze in ons herinneringsalbum schreef toen we 25 jaar getrouwd waren:

Het laeven hef hoogte- en dieptepunten

Maor deur het ene zie-j ’t andere…