admin

We zitten beiden achter de krant ons bakje kwark met vruchten binnen handbereik. Wim verheugt zich altijd op dat ontbijt met veel vruchten en wat zaden. Je ziet hem dan genieten. Dit keer verslikt hij zich bijna in de laatste hap. Zal wel een zuur besje geweest zijn maar volgens hem was het iets bitters. Hij spuugde het nog net niet over de tafel. Hij is gewoon een beetje verwend, maar dat wil hij natuurlijk niet horen.
Meteen komt me het beeld van nichtje Mientje voor de geest. Mientje is de jongste van tante Aaltje en ome Bertus uit Mossel. Mientje was een spontaan kind. Als ik de strip Elsje in ons DVHN lees moet ik ook wel eens aan haar denken.
Mientje kwam een nachtje logeren op de Boomgaard en zat mee aan tafel toen we gingen eten. Ik meen dat het hutspot was. We hadden net de ogen open na ons gebedje of Mientje riep: ’Botter!’ Ze kreeg het aangereikt en we begonnen te eten. Het smaakte uit de kunst want mama kon net als opoe Bijenhof lekker koken. Ineens spuugde Mientje iets over de tafel en riep: ’Gatvedamme butje!’
Och, wij hadden dat niet moeten presteren, maar Mientje…? Ze was blijkbaar onder en boven de wet. We moesten er allemaal om grinniken. Pa trok alleen een paar rimpels.
Het is helemaal goed gekomen met Mientje maar eigenlijk ben ik benieuwd of haar eigen kinderen ook van die spontane acties hadden.

Rick is even in de familie geschiedenis gedoken. Ik had de stamboom van de van der Kolk- en de Eilanderfamilie geplaatst.
‘Grote gezinnen waren dat vroeger’, vond hij. Dat waren het vaak ook. Acht tot tien kinderen op een rij en soms nog meer. Zijn opa van de Egginkskant kwam ook uit een gezin van 10.
‘Als je goed kijkt, zie je dat er vaak kinderen jong dood gingen’. Ik noem ze op in mijn eigen familie. Opoe Bijenhof kreeg eerst 2 doodgeboren kinderen. Een broertje van mij overleed ook bij de geboorte en in de rest van de familie kwam dat ook regelmatig voor. Het eerste kindje van vader Hein en Hanna ook. Er was weinig voorlichting en de kinderen werden thuis geboren. Als er dan iets bijzonders was bij een bevalling was je maar zo nog niet in een ziekenhuis. Verder in het verleden bakerde vaak een buurvrouw, voorloper van de vroedvrouw.
Ook ik ben op de keukentafel geboren en met ‘de tang’ gehaald, zoals mijn moeder me dat vertelde. Mijn vader was er bij en dacht dat het voor mij slecht af zou lopen en dacht toen alleen aan zijn Coba.
‘Ja Rick, jij bent ook thuis geboren en dat was ook geen gemakkelijke geboorte. Dat had ook anders af kunnen lopen’. Hij heeft er wel zijn handicap aan over gehouden. Maar Rick schiet een beetje in de lach en terwijl hij de deur uitloopt kijkt hij nog even slim om en merkt droog op: ‘Ik adem nog!’

Foto: Rick, 10 maanden.

Wim had het er vaak over…. dat jeugdkamp in Vierhouten. We zijn wel eens met ons eerste caravannetje op diezelfde camping terug geweest, maar toen was alles in het naseizoen gesloten.
Ik dacht eigenlijk dat hij wel een jaar of 16 geweest was, maar toen ik hem deze foto liet zien en vroeg wie hìj toch in vredesnaam was, wees hij het jongetje rechtsvoor aan dat daar op z’n hurken zit. Albert Dijkema staat rechts achter en neef Jan derde van rechts achter. Ze zijn hier beslist niet ouder dan 12 à 13 jaar. De leiding bestond uit Willem Breunis midden voor, ja diezelfde die mevr. Verwaal later aanprees als kostjuffrouw. En boven in het midden Henk van Dijk en links ervan op de foto Henk Kwakkel… in de volksmond liefkozend Kwakkeltje genoemd. Die was klein van stuk en kon goed van z’n woorden afkomen.
Van alle drie mannen heb ik later kinderen in de klas gehad: Ietje Breunis, de tweeling Bert en Alie Kwakkel èn Dirk Jan van Dijk.
Wim herkent ook neef Henk van der Kolk links achter. Ben zou de rest nog wel als echte gebleven Hattemer geweten hebben.
Ben vond eigenlijk dat ik maar weinig over de van der Kolkfamilie vertelde. Tja… niet veel foto’s en eigenlijk zijn het mìjn verhalen niet. Maar na meer dan 50 jaar samen met Wim heb ik wel het één en ander meegekregen. Soms zo vaak dat ik bepaalde gebeurtenissen kan dromen, zodat het net lijkt of ik er bij ben geweest.

‘A-j de kleren anhebt mo- j es effen naor de middelste boom gaon kieken’. Wim roept naar beneden. ‘Ik vinne dat e scheef steet, was gisteren nog niet’. Hij staat zoals elke morgen zijn oefeningen te doen boven voor het slaapkamerraam en vanuit die hoge positie houdt hij toezicht op ons erf. Er staan drie grote sparren naast de schuur. Ik denk dat een van de eerste bewoners van dit huis ze geplant heeft. Elk jaar een kerstboom er bij, zo lijkt het. We halen niet snel een boom weg, maar de meest linker is afgelopen paar jaar door de droogte dood gegaan en moet weg voor hij op de schuur gaat vallen.
Nu ziet Wim de stand van de middelste boom veranderen.
Even later stap ik over het gaas op het land van boer Bloemink en bekijk de stand van de bomen. Lijkt inderdaad wat schever te staan, maar welke? Is het toch de dode boom of is inderdaad de middelste schever gezakt?
Vanmiddag zou de dode boom omgehaald worden. Er komt een kraantje aan te pas, maar of dat met dit weer door kan gaan? Geen idee. Buurman Alle vond het te link om aan te beginnen, als de boom de verkeerde kant op gaat zijn we verder van huis.
We kunnen niet veel anders dan afwachten.
Ik ga er in elk geval niet aan trekken.

‘Ik zie u over een half jaar graag terug’, zo besloot dr Vet het gesprek. Hij was tevreden over Wim toestand van zijn hart. Bepaalde bloedwaarden waaraan je de werking van het hart kunt zien waren gedaald wat in zijn geval een goed teken was. Ze vragen altijd om alleen te komen maar twee horen meer dan één en ik ging mee, zette Wim in een rolstoel en eenmaal op de afdeling kon hij met stok verder. We kregen beiden wel een vers mondkapje aangeboden, nieuwe richtlijnen.
Dit uitje hebben we weer gehad. En dan spreek je onderweg naar huis ook nog Tonnis die zijn ochtendrondje liep op het Schoolpad. Susan kwam even later ook aan voor een kopje thee. Anja kwam langs van de markt. Wat wil een mens nog meer….
Susan en ik missen ons wekelijks uitje naar het Goed en nu hebben we het gered om volgende week op dezelfde tijd een vol uur te mogen winkelen in onze favoriete shop. We hebben al besproken wat we allemaal willen gaan zien. We beginnen bij de kleding en zakken langs de meubels af naar de boekenhoek en daar gaan we lekker rondsnuffelen en bij de tafel zitten. Van dit vooruitzicht kunnen we al blij worden.
En zo gaat de tijd voorbij in afwachting van meer vrijheid.

Foto: Kunst in het Scheper ziekenhuis.

Hattem- De boswachterswoning bij kasteel Molecaten in 1926 waar de fam. Eilander in die tijd woonde. Het zouden zomaar familieleden kunnen zijn op deze foto.

VIII.118 Willem Eilander, geboren op 29-01-1844 te Heerde.
Gehuwd op 23-jarige leeftijd op 31-08-1867 te Oldebroek met Eerlandje Knul, geboren te Oldebroek, dochter van Aart Knul en Geertje Mulder.
Uit dit huwelijk:
1. Teunis Eilander, geboren op 26-12-1867 te Oldebroek, overleden op 23-02-1868 te Oldebroek, 59 dagen oud.
2. Teunis Eilander, geboren op 09-06-1870 te Oldebroek, overleden op 10-10-1870 te Oldebroek, 123 dagen oud.
3. Geertje Eilander, geboren op 10-09-1871 te Oldebroek, overleden op 23-03-1959 te Heerde op 87-jarige leeftijd.
Gehuwd met Gerrit Jan Vije, geboren op 21-11-1866, overleden op 17-11-1969 te Heerde op 102-jarige leeftijd.
4. Gerrigje Eilander, geboren op 02-02-1875 te Hattem, overleden op 20-08-1949 te Heerde op 74-jarige leeftijd.
Gehuwd op 29-jarige leeftijd op 27-08-1904 te Heerde met Jan Olthuis, 30 jaar oud, geboren op 18-05-1874 te Heerde, overleden op 21-04-1943 te Zwolle op 68-jarige leeftijd, zoon van Jan Olthuis en Fennigje Van Ommen.
5. Berendina Eilander, geboren op 14-10-1876 te Hattem, overleden op 10-04-1954 te Heerde op 77-jarige leeftijd.
Gehuwd op 35-jarige leeftijd op 01-06-1912 te Heerde met Pieter Johannes De Bruin, 36 jaar oud, geboren op 22-03-1876 te Zegwaart, overleden op 08-05-1958 te Hattem op 82-jarige leeftijd, zoon van Gerard De Bruin en Sientje Verhoog.
6. Kornelisje Eilander, geboren op 19-07-1879 te Hattem.
Gehuwd op 21-jarige leeftijd op 04-05-1901 te Stratum met Nicolaas Van Oort, zoon van Klaas Van Oort en Martha Beenen.
7. Teunis Eilander, geboren op 27-07-1882 te Hattem, overleden op 15-10-1979 te Heerde op 97-jarige leeftijd.
Gehuwd op 24-jarige leeftijd op 29-12-1906 te Heerde met Johanna Alberdina Visser, dochter van Hendrikus Visser en Johanna Regterschot.
8. Aaltje Eilander, geboren op 10-02-1885 te Hattem.
Gehuwd op 20-jarige leeftijd op 27-05-1905 te Heerde met Jacob Olthuis, zoon van Jan Olthuis en Fennigje Van Ommen.
9. Willem Eilander, geboren op 09-07-1887 te Hattem, overleden op 14-05-1889 te Hattem op 1-jarige leeftijd.

Ben vond meer over de Eilander familie, het gezin van boswachter Willem Eilander waar opoe de Bruin in opgroeide, en stuurde het.
Wat een verhalen kan een stamboom je vertellen … en wat een verdriet ook. De eerste kindertjes uit het gezin van Willem Eilander en Eerlandje Knul, beiden Teunis, overleden al als baby. Daar moet je niet aan denken. De data vertellen nog meer. In die tijd werd er ook getrouwd als er een baby op komst was. Tja… dat kwam voor. Ik weet niet of het toen als een schande gezien werd zoals in later jaren. Maar ja, ik denk dat er nog niet aan voorbehoedsmiddelen gedaan werd, maar wel aan ellenlange verlovingen. Het was in elk geval nog in de tweede helft van de 20e eeuw dat je in zo’n situatie een schuldbelijdenis af te leggen had in sommige kerken.
Ik zie dat de derde baby Geertje al in Hattem geboren werd waar vader Eilander boswachter was bij het kasteel Molecaten. Opoe Dien kwam als vijfde ter wereld als Berendina Eilander. Tante Geert kwam nog wel eens ter sprake aan de keukentafel bij moeder Siet. Het probleem met deze tante was dat ze er op oudere leeftijd wat griezelig uitzag in de ogen van de kinderen. Het was zelfs zo erg dat ze het over een spook hadden en kleine Ben zette bij het zien van deze tante het altijd luidkeels op een krijsen. Toch wilde Siet haar tante wel eens bezoeken als de drie oudsten naar school waren, maar wat dan te doen met Ben? De oplossing werd gevonden. Ben werd in het zitje van de fiets voor het raam geparkeerd bij tante Geert. ‘As ie heel stille blieft zitten hoef ie niet mee naor binnen’, zal moeder Siet gezegd hebben. Dat scheen goed te werken. Toch zal zo’n bezoekje aan tante Geert wel niet al te lang geduurd hebben.

Met dank aan Ben van der Kolk

‘Zag ie dat?’, zei Wim altijd in het voorbijrijden.
‘Wat was dat dan?’ Ik zag natuurlijk weer niks.
‘Daor zat d’r weer ene… op dat päöltjen’ en dan bedoelt hij altijd de buizerd. Natuurlijk zag ik dat zo gauw niet. ‘Ik snappe niet da-j dat niet ziet’, ging het dan. Wim heeft een voorliefde voor die roofvogels.
En nu…? We hebben inwoning, tenminste als ik ons erf er bij mag betrekken. Al weken zit er een stoere buizerd bij ons in de wei, elke dag. Af en toe verhuist die even naar Alle en Anja, maar iedere keer als we bij de wei komen of er langs rijden is ze er. Ze is prachtig met een witte krans veren over de borstpartij. Meestal zit ze op een paal in het midden. Goed overzicht moet je hebben, zal ze denken. Maar soms zit ze ook midden in de wei op het gras. Ik denk dat ze dan net een mol of muisje gepakt heeft. Ik verdenk haar er ook van dat ze een aanval op de witte kip heeft gedaan die totaal overstuur aan het eind van een middag in november onder de rododendron zat. Dat was even minder. Ik had de kip nog proberen te redden door extra te verwennen met voer en water en een plekje in de schuur, maar ze heeft de stress niet overleefd.
Maar nu zijn we gaan wennen aan ‘onze’ buizerd en wensen haar nog veel muizen en mollen toe want de molshopen en gangen net onder het gras laten zien dat er voer genoeg is voor deze struise dame. Van ons enig overgebleven haantje moet ie wel afblijven dan…
Ik heb besloten dat het een dame is.

Voor sommige gelegenheden ging je in de 20 en 30er jaren naar de fotograaf. Deze foto werd van de jonge Gerard van der Kolk gemaakt toen hij belijdenis deed in de toen nog gezamenlijke gereformeerde kerk in Hattem. In 1944 kwam er een scheuring in deze kerk en nam het grootste deel, ook wel de art. 31 of vrijgemaakt genoemd, het kerkgebouw over. Gerard en Sietje bleven bij de kleinste groep hier en werden ook wel synodalen genoemd. Meer te lezen op: klik op de titel.
Vader Gerard werd koster in het gebouw achter de kerk, maar eigenlijk deed moeder Siet dat al gauw. Vanuit de kerk in dat gebouw kon je hun huis met balkon aan de Gasthuissteeg zien. Toen de kinderen klein waren moest er altijd een van de ouders thuis blijven en zo zag moeder Siet eens hoe Gerard het balkon op kwam en de jongens met een theedoek om de oren sloeg die gevaarlijke manoeuvres uithaalden op de rand van dat balkon. Meestal ging Piet mee naar de kerk want daar had je thuis het meeste werk mee, zo’n levendig kind. Zo wisten de medekerkgangers te vertellen dat Piet tijdens het zingen achterstevoren ging zitten en de maat ging slaan voor de mensen achter hen. Hij was muzikaal en is dat altijd gebleven, speelde jarenlang in een brassband en ook bij de politiekapel in Schiedam.
De Emmaüskerk werd later gebouwd en intussen woonde moeder Siet na het overlijden van Gerard met de vier jongens in hun huis aan de Dorpsweg, dichtbij deze kerk en samen met haar werd de taak van koster ook hier voortgezet. Op financieel gebied was dat geen vetpot en als moeder het al eens waagde om een iets ruimer budget te vragen, kreeg ze eens als antwoord. ‘Je mag blij zijn om in Gods huis te mogen werken’.

Er kwam een berichtje uit de Filippijnen waar neef Wilhelm al jarenlang woont na zijn pensionering. Hij heeft een huisje gebouwd in de bergen en geniet mee van de plaatselijke- en familie feestjes. Af en toe laat hij iets van zich horen. Hij houdt nog steeds van muziek maken.
Dit keer stuurde Elena foto’s en een filmpje van een optreden met wasbord waarbij hij uitlegt dat zijn moeder vroeger op deze manier haar wasje deed. Dat ‘je’ kan ik beter weglaten want in een gezin met 5 jongens heet dat vast geen ‘wasje’ meer.

One of our way of celebrating, a 18th birthday celebration during this pandemic at a farm house, zo meldt Elena..

Ik denk dat ze daar geen richtlijnen van de RIVM hebben gekregen.
Door een klik op de titel kun je het filmpje bekijken.

‘Werkt u in de zorg?’, vroeg de dame met mondkapje bij binnenkomst in het vaccinatiecentrum. Ik ging meteen nog iets rechterop lopen. Ik op mijn 77e in de zorg?? Ik beschouw het maar als compliment. Vermoedelijk had ik voorrang gekregen bij het vaccineren als het zo was. Nou ja… misschien niet de ‘Zorg’ die zij bedoelde maar als mantelzorger heb ik intussen ook mijn sporen wel verdiend de laatste 2,5 jaar, dacht ik zo.
Vorige keer toen Wim telefonisch zijn afspraak mocht maken vroeg ik of ik misschien meteen mee kon komen. Maar nee, ik was nog te jong, maar in week 10 mocht ik uit mezelf wel gaan bellen.
Dat deed ik gisteren dus, maar de pc van de medewerker die ik aan de lijn kreeg blokte mij nog. Pas vandaag kon mijn geboortejaar afspraken maken. Toen ik vanmorgen een nieuwe poging deed werd er meteen opgenomen en tot mijn verbazing kon ik om 10 voor 12 al terecht voor mijn eerste prik.
En toen bij de ingang kwam die vraag: ‘Werkt u in de zorg?’
Ik kan niet anders zeggen dat alles perfect georganiseerd was. Toen ik het kwartiertje na de prik zat te wachten zoals gevraagd was kwam er een vrijwilligster van het Rode Kruis langs om te vragen of het goed ging. Met mij ging het goed en even later hoorde ik een oude grijze dame achter me vragen hoelang ze nog gegijzeld werd. ‘U wordt helemaal niet gegijzeld’, sprak de Rode Kruis dame, u zit hier helemaal vrijwillig hoor. En zo ging ik weer op huis aan, de eerste is binnen. 13 april het vervolg…Nee, ik heet nog geen Baudet….